SLM: “GOUDVOORRAAD GRASSALCO IS SLECHTS BEDOELD ALS DEKKING”
Ingezonden| VES
De afgelopen dagen zijn er in de media diverse berichten verschenen dat de goudvoorraad van Grassalco ingezet gaat worden voor de financiering van het Herstelplan van zowel de SLM als Grassalco. Daar is uit verschillende hoeken kritiek op geleverd en er zijn vele vragen gesteld.
Terwijl Grassalco zwijgt als het graf vond de SLM het nodig ompubliekelijk boos te reageren. “Het beschikbaar gestelde goud van Grassalco, omgezet in een termijndeposito, is slechts bedoeld als dekking voor de commercieel aan te trekken financieringsfaciliteit ten behoeve van ons herstelplan”.
Deze poging van de SLM om de burger de indruk te geven dat men niet komt aan de goudreserves heeft de VES bijzonder verontrust. De meeste burgers weten wat een (waar)borg of dekking betekent, sommige hebben het aan de lijve gevoeld. Wanneer de hooggeschoolde leiding van de SLM praat over “slechts een dekking” weten ze drommels goed dat bij deze constructie de gemeenschap haar goudreserves sowieso kwijt is. Maar bij een tegenvallende realisatie van het Herstelplan is de gemeenschap ook de reserve in de vorm van een dollardeposito kwijt.
Geen verdienste van Grassalco
Grassalco bezit 10.768 troy ounce aan goud welke is opgeslagen bij de Royal Canadian Mint. Dit goud is afkomstig van de geaccumuleerde royalty afdrachten door Iamgold. Dit is geen verdienste van Grassalco, maar de betaling door Iamgold voor het uitputten van onze natuurlijke hulpbron goud. Deze hulpbron komt nooit meer terug. Door de politiek zijn deze royalties bij het Staatsbedrijf Grassalco ondergebracht. Volgens het CDS zal de goudvoorraad op de internationale markt worden verkocht. Het goud heeft bij een goudprijs van US$ 1700 een marktwaarde van circa USD 18 miljoen. De opbrengst zal worden aangewend voor de financiering van 2 Staatsbedrijven.
Beide bedrijven zijn op dit moment noodlijdend en hebben een Herstelplan ingediend bij de regering, waarvoor financiering nodig is. Grassalco zal ca US$ 4 miljoen voor zichzelf gebruiken en ca US$ 14 miljoen doorlenen aan de SLM voor een periode van 8 jaar en een rente van 4.8% per jaar.
Citaat uit het persbericht van de Communicatiedienst Suriname: “Het oplossingsmodel houdt in dat de goudvoorraad van Grassalco op de
internationale markt zal worden verkocht. De opbrengst zal worden aangewend voor de financiering van de twee Herstelplannen”
De SLM stelt “Met een gedegen uitvoering van ons herstelplan, gaan wij ervan uit dat geen aanspraak zal hoeven worden gemaakt op de verschafte dekking”. Daarbij wordt er op geen enkele manier aannemelijk gemaakt dat deze dekking niet zal worden aangesproken. Op grond waarvan zegt de SLM dat ze de lening van Grassalco ad US$ 14 miljoen tegen een rente van 4,8 procent, in die acht jaar kan terugbetalen. De rente en aflossing bedraagt meer dan US$ 2,5 miljoen elk jaar. Daarnaast zal ook de terugbetaling van de geaccumuleerde oude schulden zelfs bij een gunstige herschikking minimaal US$ 5 miljoen per jaar bedragen.
Structureel Verlieslatend
De SLM, onze national carrier, is structureel verlieslatend, en nimmer winstgevend geweest. Het is publiek geheim dat de politieke partij(en) de Staatsbedrijven beschouwen als beloning voor het winnen van de verkiezingen. Zij mogen dan naar eigen inzicht RvC en directie aanwijzen, hetgeen doorgaans op loyaliteit geschiedt. Dit levert niet vaak de meest competente en integere managers op met de daaruit voorvloeiende vriendjespolitiek, regelarij en corruptie als gevolg. Dat hebben zowel de Minister als de President recent nog in DNA belicht. Maar zelfs met competente en integere managers blijkt de kleinschaligheid een cruciale beperkende factor. Nergens in de
wereld zijn kleinschalige vliegmaatschappijen winstgevend. De meeste landen, met name die van toerisme afhankelijk zijn, op basis van een eerlijke publieke discussie gesubsidieerd.
Schuld
De schuld van USD 75 miljoen hangt als het zwaard van Damocles boven de SLM. Dit is het resultaat van een jarenlange structureel verlieslatende operatie. Voor alle duidelijkheid: de werkelijke schuld is eigenlijk het veelvoudige, aangezien de geaccumuleerde schuld bestaat uit lokale valuta schulden en vreemde valuta schulden. Door opeenvolgende rondes van devaluatie van de Surinaamse munt gedurende de afgelopen 40 jaar is iedere keer de lokale schuld uitgedrukt in US–dollars verlaagd. Vanwege de duurzame verlieslatendheid van onze piepkleine airline, is deze schuld desondanks op dit onbeheersbaar niveau beland. Het terugbrengen van dezeschuld naar beheersbare proporties zal bij een gunstige herschikking minimaal US$ 5 miljoen per jaar bedragen.
N.V. Havenbeheer weigert
De regering heeft meer dan een jaar samen met de bedrijven gewerkt aan oplossings–modellen en heeft een formeel besluit genomen over het financieringsmodel. Aanvankelijk was het model om de N.V. Havenbeheer die over wat reserves beschikt de financiering van het verlieslatende SLM te laten verzorgen. Het is niet duidelijk waarom N.V. Havenbeheer keihard heeft geweigerd om het collega Staatsbedrijf een helpende hand te bieden. Mogelijk hadden die ook geen vertrouwen in een Herstelplan die niet goed onderbouwd en extern getoetst is.
Grote Successen
De Haan geeft aan: “Er zijn al grote successen geboekt. Met een aantal grote schuldeisers zijn er bijvoorbeeld afspraken gemaakt over de grace periode en de betalingsregeling”. Om het noodgedwongen vooruitschuiven van je betalingsverplichtingen naar de toekomst als “grote successen” te presenteren helpt het vertrouwen niet terug te brengen.
De Haan legt uit dat de huur van het nieuwe vliegtuig het eerste deel is van het Herstelplan van de SLM. Hij benadrukt dat niemand aan Surinam Airways wilden leasen, maar uiteindelijk is er toch een bedrijf bereid gevonden voor 6 maanden. “In de zes maanden tijd waarin het nieuwe vliegtuig zal worden gebruikt, zal SLM ook uitkijken naar het beste vliegtuig voor de SLM”. Deze onzekerheid geeft weinig reden tot vertrouwen.
De juiste routes en het juiste vliegtuig
De bezorgdheid stijgt ten top wanneer de directeur zegt dat er een afdeling Netwerk en Planning, die nog niet eens is opgezet, zal moeten nagaan of het netwerk van het staatsbedrijf de juiste is. “Deze afdeling zal worden uitbesteed. SLM wil met deze afdeling ook weten hoe frequent zij met haar nieuwe vliegtuig zal moeten vliegen. En hoe met de concurrentie zal worden omgegaan”. Hoe betrouwbaar zijn dan de aannames in het Herstelplan?
Aan de hand van de stoelen die beschikbaar zijn en de bestemming waarnaar de SLM zal vliegen, zal bepaald worden hoeveel een ticket zal kosten. Hierbij zal er ook rekening gehouden moeten worden met de brandstofprijs, die beïnvloed is geworden door de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Aan de belangrijkste factor gaat de SLM echter voorbij en dat is de concurrentie, m.n. op de mid–Atlantische
route, die tegen een lagere kostprijs opereert. Het ligt in de bedoeling dat het vliegtuig van SLM zeven dagen per week gaat vliegen. “En als we twee hebben, dan gaan twee vliegtuigen zeven dagen per week vliegen”, ook al weet hij nog niet waar naar toe.
Forensische accountant inhuren
Hij stelt dat SLM een forensische accountant wil inhuren voor zaken die zijn misgelopen in het bedrijf de afgelopen jaren. “Er moet dan een onafhankelijk onderzoek worden ingesteld, om te kijken waar er sprake is geweest van malversaties. Het onderzoek zal moeten uitwijzen of er zaken zijn gebeurd die niet mochten en/of die strafbaar zijn. Als dat zo is zal het Openbaar Ministerie erbij worden betrokken”. Op zich goed, maar dit is een doekje voor het bloeden aangezien het de winstgevendheid van het bedrijf niet zal verbeteren.
Bovendien is het de vraag of indien de accountant corruptie kan vaststellen het Openbaar Ministerie ook tot vervolging en veroordeling van invloedrijke personen zal overgaan.
Nieuwe N.V. nieuwe vragen
De Haan erkent dat er een nieuwe N.V. is opgericht en vindt het jammer dat de informatie hierover zonder context naar buiten is gebracht. Maar als je zelf verzaakt om informatie te verschaffen en in alle geheim zaken doet mag je niet zo verontwaardigd doen. Het gaat om gemeenschapsgelden. De aantijgingen die publiekelijk zijn geuit over de N.V., hinderen volgens de Haan ook de onderhandelingen die het bedrijf moet voeren met investeerders. Ook hier verzuimt hij aan te geven om welke investeerders het gaat. Hiermee voedt hij de speculaties dat men in alle stilte de SLM wil privatiseren. Ook de mededeling dat een holdingstructuur het bedrijf beschermt voor problemen, zonder die te benoemen, roept vragen op. De heldere vraag of het geld in de huidige SLM wordt gestopt of
in een nieuwe airline wordt ook niet beantwoord.
Why it will work this time?
Elk (Herstel)plan is gebaseerd op aannames over de toekomst. Dit wordt doorgaans intern in kleine kamers bedacht op basis van de eigen ervaring. Zonder externe onafhankelijke toetsing van deze aannames en de daaruit voortvloeiende resultaten blijft het bij wenselijkheden van de leiding van het moment. Opvallend dat de leiding wel een onafhankelijke accountant wil inhuren maar het Herstelplan niet door externe professionals wil laten toetsen.
Gezien het gebrek aan ervaring met het gezond maken van structureel verlieslatende bedrijven is transparantie in de besluitvorming een noodzaak. Anders dan bij private bedrijven voelen de besluitvormers een eventuele mislukking niet in hun zak. Politici komen en gaan, ook bestuurders van staatsbedrijven. Doorgaans gaan ze met een gouden handdruk weg, en blijft de gemeenschap opgezadeld met de rekening. Het gaat hier om gemeenschapsmiddelen.
Voor de politieke en maatschappelijke ondersteuning voor de keuze om goud te verkopen en de opbrengst aan te wenden voor de een mogelijk herstel van de verlieslatende SLM en Grassalco boven andere bestaande noden is een brede toetsing en discussie gewenst. Wat we met alle opgebouwde ervaring en kennis moeten voorkomen is dat wij wederom onze schaarse middelen in een bodemloze put gooien.
