Donald Trump heeft zaterdag Amy Coney Barrett voorgedragen als nieuwe opperrechter in het Amerikaanse hooggerechtshof. De Amerikaanse president maakte zijn nominatie bekend tijdens een bijeenkomst bij het Witte Huis. De conservatieve Barrett vervangt Ruth Bader Ginsburg, die vorige week vrijdag op 89-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van alvleesklierkanker.

Trump liet vorige week al weten dat de opvolger van de progressieve opperrechter Ginsburg waarschijnlijk een vrouw zou worden. Hij noemde Barrett toen al als mogelijke kandidaat.

Barrett (48) staat bekend als een conservatieve rechter. Ze is nu nog rechter aan het federale hof van beroep in Chicago. Eerder was ze hoogleraar rechten aan de Notre Dame-universiteit in de staat Indiana. In 2018 werd ze ook al genoemd als mogelijke vervanger van opperrechter Anthony Kennedy, die met pensioen ging. Uiteindelijk koos Trump toen voor Brett Kavanaugh.

De nominatie van Barrett zal de Democraten zorgen baren, die vrezen dat ze te conservatief is. Ze tekende een brief uit 2012 waarin ze kritiek had op een Obamacare-vereiste die alle door de werkgever verstrekte ziektekostenverzekeringen dwong om anticonceptie te dekken. Ze schreef de enige afwijkende mening toen de 7e US Circuit Court vorig jaar een wet handhaafde die niet-gewelddadige misdadigers verbood om wapens te bezitten.

Barrett heeft nooit rechtstreeks uitspraak gedaan in een abortuszaak, maar in een Texas Law Review-artikel uit 2013 waarin werd verwezen naar zeven ‘superprecedenten’ – zaken die de rechtbank nooit ongedaan zou moeten maken – sloot ze Roe vs. Wade uit, de historische uitspraak uit 1973 die een het recht van een zwangere vrouw om te kiezen. Een van de gevallen die ze opnam, was Brown vs. Board of Education, het precedent uit 1954 dat vond dat de segregatie van kinderen op openbare scholen ongrondwettelijk was.

Het Amerikaanse hooggerechtshof is het belangrijkste rechtsorgaan van de VS. De rechters worden benoemd voor het leven, dus de voorkeur van de benoemde kandidaat kan langdurig invloed hebben. Barrett is de derde rechter die Trump sinds zijn aanstelling in 2017 mag voordragen. Eerder benoemde hij twee conservatieven als opperrechter: Neil Gorsuch in 2017 en Kavanaugh in 2018.

Amy Coney Barrett hield nadat ze was voorgedragen een toespraak in Rose Garden in het Witte Huis.

Conservatieve meerderheid versterkt door keuze Barrett

In totaal zijn er negen rechters, waaronder één opperrechter. Momenteel zijn er vijf conservatieve rechters en sinds het overlijden van Ginsburg drie met een liberalere inslag.

De rechters spelen een belangrijke en beslissende rol in de Amerikaanse politiek. Zo legaliseerde het hooggerechtshof abortus in 1973 en het homohuwelijk in 2015.

Als gevolg van de benoeming van Barrett zal de conservatieve meerderheid van het hooggerechtshof nog verder wordt versterkt. Dit betekent onder meer dat het makkelijker wordt om eerdere besluitvorming terug te draaien.

Amy Coney Barrett (Foto: ANP)

Republikeinen blokkeerden in 2016 benoeming

De Democraten willen dat er wordt gewacht met de benoeming tot na de presidentsverkiezingen op 3 november, net als de Republikeinen deden in 2016.

Ze blokkeerden na het overlijden van rechter Antonin Scalia de aanstelling van de progressieve rechter Merrick Garland door de toenmalige president Barack Obama. De Republikeinen vonden dat een president in het laatste jaar van zijn termijn geen nieuwe opperrechter meer mag aanstellen.

De Senaat moet de benoeming overigens nog goedkeuren. Op dit moment hebben de Republikeinen echter de meerderheid in de Senaat.

UPDATE-US ELECTIONS