VERLIESLATENDE EXPORT VAN RONDHOUT MOET SNEL UITFACERINGSDATUM KRIJGEN
Laten we een datum vaststellen. Het maakt niet uit als het over een jaar of vijf jaar is, maar laten we een moment, een stip in de horizon vaststellen zodat we investeringsbeleid kunnen maken, technologie kunnen najagen en tot de juiste ‘mindset’ kunnen komen”, zo sprak John Goedschalk, directeur van Concervation International Suriname, maandagavond, in de Ball-room van hotel Torarica tijdens een panneldiscussie van de Vereniging van Economisten in Surinme VES over de toekomst van de houtsector in Suriname.
Goedschalk pleit voor het definitief stoppen van de export van rondhout naar het buitenland waarvoor Suriname relatief niets voor terug krijgt, terwijl de waarde maar blijft toenemen. Bij de uitfacering zal naast beleid ook een economische zone opgezet moeten worden. Hiervoor stelt hij voor de vroegere productieplant en areaal van Suralco te Paranam voor te gebruiken. Daar zijn alle faciliteiten zoals elektriciteit aanwezig, maar is het ook een centrale plek voor afvalverwerking. In de periode tot het moment van de uitfacering zal ook gewerkt moeten worden aan de huidige praktische problemen in de sector, zoals voldoende geschoold kader.
Hij noemt het een minpunt dat er op de universitiet haast geen animo is voor de studie bosbouw. “Hoe kan het dat in het meest beboste land ter wereld niemand interresse heeft voor bosbouw.
Daar moeten we serieus naar gaan kijken. We moeten de passie voor bosbouw terug brengen”. In Suriname worden per jaar tien miljoen bomen omgehakt. “Maar krijgen we wel ervoor wat het warad is’, vraagt Goedschalk. De CI-directeur hield een fel pleidooi voor het volledig behouden van de sector, voor eigen verwerking, het creeren van werkgelegenheid en maximale productie van eindproducten en het genereren van carbon credits die op de internationale markt verhandeld kunnen worden. De bossector van Suriname draagt slechts USD 180 miljoen bij. Daarvan komt USD 140 miljoen uit de houtkap, belastingen USD 30 miljoen en natuurtoerisme USD 10 miljoen.
De paneldiscussies van de VES is een vervolg op het bezoek van een een Surinaamse delegatie waarin minister Dinotha Vorswijk van Grond en Bosbeheer GBB en assembleevoorzitter Marunis Bee in hebben geparticipeerd op uitnodiging van Concervation International Suriname. In een video presentatie heeft de Gabonese minister van Bosbouw, Lee White uitgelegd hoe in zijn land een visie is ontwikkeld en is omgesprongen met dit vraagstuk. Er is nadat de sector niet mee wilde werken aan de exportstop van rondhout, door de regering van Gabon het harde besluit genomen dat de export van rondhout wordt stopgezet. Dit heeft de sector bijkans twee jaar in een dip doen belanden. Echter is met goed beleid en een visie voor bosontwikkeling nu bereikt dat houtproductie een van de belangrijkste economische pijlers is geworden in het land. “We verliezen niet alleen kostbaar hout als grondstof, maar verliezen we met houtkap ook ons bos en wordt enorm veel schade aangebracht aan onze ecosystemen”, zegt White.
Volgens hem is er geen keus dan de 88 procent bosbedekking van het Afrikaans land te behouden en dat duurzaam te ontwikkelen. De bijdrage aan het bruto binnenlands product is zelf verdubbeld van USD 500 miljoen naar USD 1miljard, terwijl de werkgelegenheid is verdrievoudigd, als ook de belastingafdrachten in de sector. Gabon heeft een totaal van 16 miljoen hectaren bos uitgegeven in concessies en drie miljoen hectare aan nationale parken. White zegt dat ontwikkelingslanden zoals Gabon en Suriname, zelf de ontwikkeling en verduurzaming van hun bos in eigen handen moeten nemen.
Er moet niet gewacht worden op de ‘goodwill’ van rijke landen, die ook nog in een heel moeilijk proces bereid zijn te betalen voor het in stand houden van bossen.
De Suriname delegatie naar Gabon heeft daar het transformatieproces van het Afrikaans land mogen zien en horen. Volgens Goedschalk zal Suriname zo snel als mogelijk dat proces moeten inzetten en met name het omzetten van rondhout naar eindproduct. Er is daar gesproken over landgebruiksplanning, institutionele versterking van instellingen, het oprichten van een economische zone die gepaard gaat met de uitfasering van rondhout export, het aantrekken van buitenlandse investeringskapitaal en duurzaam bosbeheer.
Minister Dinotha Vorswijk van het ministerie van Grond en Bosbeleid, zegt dat het beleid van de regering inderdaad is om de verdiencapaciteit van de houtsector te vergroten. Het uiteindelijk streven is om gefaseerd de export van rond hout stop te zetten. Daarmee moet meer werkgelegenheid worden gecreëerd. Vorswijk die een presentatie gaf over de huidige statistieken in de sector zegt dat sinds 2010 er een stijging is van rondhout productie. Van 25000 vierkante meter is de productie gebracht naar 1 miljoen drie-en-tachtigduizend vierkante meter sinds 2018. De export van rondhout aanzienlijk gestegen. Zeker 50 procent van de rondhout productie vindt haar bestemming op de exportmarkt, dit terwijl de waarde blijft stijgen. De exporten van rondhout voor dit jaar worden geschat op USD 252 miljoen. De inkomsten uit deze sector is opgebouwd uit belastingen en niet belaste ontvangsten. De exporten vallen onder de indirecte belastingen en niet belaste inkomsten zijn retributie, exploratievergoeding, keuringslonen en concessierechten. Voor dit jaar zijn deze opbrengsten berekend op USD 100. 525. 000. Volgens Vorswijk zal om de internationale trend bij te houden het nodig zijn over te gaan tot certificering van bosexploitatie en de stichting Bosbeheer en Bostoezicht te transformeren naar een bosautoriteit en het stopzetten van de export van rondhout. Er zal een geografische locatie ingericht moeten worden voor houtverwerkingsbedrijven en het stimuleren van de zogeheten bosbijproducten.
Na de lezing hebben de panelleden Rewie Matai van SBB, Benito Chin Ten Fung van de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven en Herman Fraser van de Associatie Surinaamse Hout Unie ook hun inzichten gegeven en met het publiek gediscussieerd over het vraagstuk.
UNITEDNEWS|WILFRED LEEUWIN
