ZAL DE UITROKINGS METHODIEK VAN TRUMP DAADWERKELIJK HET CUBAANS REGIEM LATEN VALLEN?
Havana is een spookstad geworden. Waar ooit de felle lichten van het toerisme brandden, heerst nu een verstikkende duisternis. Het Cubaanse elektriciteitsnet is nagenoeg volledig ingestort, de voedselprijzen zijn astronomisch gestegen en apotheken zijn leeg. De oorzaak hiervan ligt in een ongekende economische wurggreep vanuit Washington.
Terwijl president Donald Trump in zijn tweede termijn de ene na de andere geopolitieke tegenstander uitschakelt, richt hij zijn vizier nu volledig op het eiland dat al 67 jaar standhoudt tegen het Amerikaanse imperialisme. Maar achter de geopolitieke schaakborden schuilt een diep onrechtvaardig, humanitair drama, aangezien de gewone Cubaan de ultieme prijs betaalt voor een conflict waar hij part noch deel aan heeft.
Sinds de start van 2026 heeft het Witte Huis de druk op Cuba naar een historisch kookpunt gebracht, waarbij de strategie niet langer louter een embargo is, maar een actieve uitrokingsmethodiek. Nadat de Amerikaanse regering begin dit jaar de hand had in de machtswisseling in Venezuela – Cuba’s belangrijkste leverancier van gesubsidieerde olie – viel de vitale energie-levenslijn van het eiland weg. Trump nam daar geen genoegen mee en tekende op 1 mei 2026 Executive Order 14404, een decreet dat zogenaamde ‘secundaire sancties’ introduceerde waarmee de duimschroeven wereldwijd worden aangedraaid.
Buitenlandse banken, scheepvaartbedrijven en landen die het wagen om nog brandstof aan Cuba te leveren, riskeren direct te worden afgesneden van de Amerikaanse markt, met een acute staat van energetische uithongering op het eiland tot gevolg.
De retoriek uit Washington is onomwonden waarin Trump verklaarde dat het een falend land is en zij de volgende zijn, doelend op een vriendelijke overname van Cuba. Het concrete doel achter de agressieve aanpak is helder: het Witte Huis stuurt aan op een snelle, afgedwongen regimeverandering voor het einde van het jaar en wil de huidige president, Miguel Díaz-Canel, dwingen plaats te maken voor een overgangsfiguur die coöperatiever is richting de Verenigde Staten. Het einddoel is het openbreken van de Cubaanse markt voor grootschalige Amerikaanse investeringen, het privatiseren van staatseigendommen en het definitief elimineren van een communistisch bolwerk op slechts 90 mijl van de kust van Florida. Als drukmiddel eist Trump diepgaande politieke hervormingen, en hoewel Havana inmiddels noodgedwongen meer dan 2.000 politieke gevangenen heeft vrijgelaten en de deuren op een kiertje heeft gezet voor investeringen door geëmigreerde Cubanen, is dat voor Washington bijlange na niet genoeg.
Hier wringt de schoen op moreel en humanitair vlak, aangezien de Amerikaanse sancties officieel worden gepresenteerd als een middel om democratie en mensenrechten te bevorderen, maar in de praktijk neerkomen op een collectieve bestraffing van elf miljoen burgers. Het onrecht is tastbaar in de straten van Havana waar ziekenhuizen noodgedwongen opereren in het donker, omdat buitenlandse leveranciers door de strenge bankrestricties van EO 14404 geen transacties meer durven aan te gaan met Cuba, waardoor artsen moeten werken zonder basale middelen als paracetamol, steriele handschoenen of antibiotica. De situatie is zo uitzichtloos dat tussen 2020 en 2025 al meer dan 2 million Cubanen – circa 18 procent van de totale bevolking – hun vaderland zijn ontvlucht, waardoor het land leegbloedt en de jonge, hoogopgeleide generatie wegtrekt, de ouderen achterlatend in bittere armoede.
Dit creëert een diep cynisch humanitair vraagstuk over de vraag of het rechtvaardig is om een hele bevolking uit te hongeren om een politiek regime te breken.
De grote vraag is of Trumps uitrokingsmethodiek daadwerkelijk de val van het communistische regime zal inluiden, iets wat geopolitieke analisten ten zeerste betwijfelen om één cruciale reden, namelijk het machtige Cubaanse militaire conglomeraat GAESA. Hoewel het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dit conglomeraat op 7 mei 2026 specifiek op de sanctielijst heeft gezet, controleert GAESA de absolute ruggengraat van de Cubaanse economie, variërend van de lucratieve toerismesector en de havens tot de retail en financiële diensten. De werkelijke macht in Cuba ligt dan ook niet bij de burgerlijke president Díaz-Canel, maar bij de 94-jarige Raul Castro en de legertop, die dankzij miljarden dollars op geheime buitenlandse bankrekeningen financieel buiten schot blijven en immuun zijn voor de sancties, waardoor hun loyaliteit vooralsnog onwrikbaar is terwijl de gewone burger in de rij staat voor een homp brood. Daarnaast blokkeert de Amerikaanse wetgeving paradoxaal genoeg haar eigen doel, aangezien sinds de jaren ’90 wettelijk is vastgelegd dat het Amerikaanse Congres het embargo pas mag opheffen als er een overgangsregering zit zonder de gebroeders Castro, waardoor de situatie muurvast zit zolang Raul Castro achter de schermen de militaire touwtjes in handen heeft.
De methodiek van Trump heeft het regime weliswaar zwakker en meer geïsoleerd dan ooit gemaakt, maar een totale ineenstorting is niet gegarandeerd omdat de geschiedenis leert dat autoritaire regimes onder zware externe druk juist de interne controle verharden. Mocht de uithongeringsstrategie wél slagen en het regime abrupt imploderen, dan waarschuwen experts voor een nog groter drama, aangezien er in Cuba momenteel geen georganiseerde, interne politieke oppositie klaarstaat om de macht over te nemen. Het wegvallen van de centrale macht zou het eiland hierdoor niet in een democratisch paradijs veranderen, maar in een falende staat aan de poort van Amerika – gekenmerkt door totale anarchie, humanitaire rampspoed en een nog grotere vluchtelingencrisis – waardoor de geschiedenis zal oordelen of de prijs die de Cubaanse burger hiervoor betaalt, ooit te rechtvaardigen valt.
UNITEDNEWS | REGIO
