BESCHERMING INTELLECTUEEL EIGENDOM HEEFT ACHTERSTAND VAN MEER DAN 100 JAAR
De bescherming van intellectueel eigendom en alle andere vormen hiervan heeft een achterstand van langer dan 100 jaar. Het zal afhangen van de politieke wil, maar ook de motivatie en de wil tot samenwerken van betrokken partijen om hierin verandering te brengen. Het Bureau Intellectuele eigendommen (BIE) is er klaar voor en heeft vaker bij de verantwoordelijke autoriteiten aangedrongen op aanpassing van wetgeving en aansluiting bij nieuwe internationale verdragen. Dit bureau zal daarnaast volledig geïnstitutionaliseerd moeten worden, om onder andere een leidende factor te zijn bij het concurrentievermogen van het Surinaams bedrijfsleven en de productiesector.
Op het gebied van Wetgeving is intussen een start gemaakt samen met de Competitieve Unit Suriname (CUS) en met internationale deskundigen een algemeen concept wet te formuleren. Dit wordt gedaan op basis van bestaande wetgeving en nieuwe ontwikkelingen voor de bescherming van intellectuele eigendommen. “Met deze wet gaan we een sprong van 100 jaar maken”, zegt CUS-voorzitter Sieglien Burleson. “Het zal niet alleen de creaties beschermen maar ook leiden tot betere producties en vooral het concurrentievermogen van het land verbeteren”.
Naast de algemene wetgeving richt het wegwerken van deze achterstand zich ook op additionele wetgeving voor bescherming van capaciteitsversterking die moet zorgen voor een betere bewustwording, kennis, meer transparantie en en goede controle mechanismen. Het vernieuwingsplan besteed veel aandacht aan incorporatie in het onderwijs, waardoor de bewustwording al bij de basis van de samenleving post kan vatten. Bewustwording en kennis in dat stadium zal vooral moeten leiden tot een veranderd kopieer gedrag van de creatie van andermans uitvinding. Äls je wetgeving verouderd is, heb je bijna twee tot drie maal de plank misgeslagen, als er van uit wordt gegaan dat de gemeenschap moet weten wat de wet zegt. Wetgeving moet vooral zorgen voor ‘tools’ aan het Bureau Intellectuele Eigendommen, maar ook de overheid en het bedrijfsleven. Die moeten het verder op verteerbare manier overbrengen aan de gemeenschap. Het geeft meer balans en zekerheid”, motiveert Burleson.
Voor de vele aanpassingen die in het vernieuwend proces gepleegd moeten worden kan Suriname rekenen op ondersteuning van de World International Property Oganization (WIPO), waar het lid van is, maar de nieuwe verdragen van niet heeft getekend. WIPO is bereid bij te dragen in het aanscherpen van de regelgeving en heeft ook al aangedrongen dat Suriname partij wordt bij de nieuwe verdragen. “Dat kost ons geen geld maar wel de wil”, zegt Burleson.
De aanpassing van wetgeving betreft naast nationale bescherming ook die van merken, octrooien, de auteurswet, wet voor standaarden en de handelsnaamwet voor het beschermen van handelsmerken. Een vrijwel oud maar voor Suriname nieuw terrein zal zijn de bescherming van uitvindingen gebaseerd op een geografische aanduiding.
Geografische indicatie.
De Geografische Indicatie (GI) omschrijft een manier van processing, onder bepaalde eigenschappen die gekoppeld worden aan een bepaalde regio. Zo kan bijvoorbeeld een product uit een district, vervaardigt onder een proces en grondstoffen die niet alleen uniek zijn voor die regio maar ook kwalitatief goed, onder een GI-beschreming worden gebracht. Dat levert een extra prijs dan de normale. Als voorbeelden kunnen genoemd worden, Gouda kaas uit Gouda, Champagne uit de Franse plaats Champagne of het Mexicaanse Tequilla. Met de GI-bescherming kan niemand anders dat product maken onder de geografische naam, dan wel iets dat er op lijkt”, legt Burleson uit.
De Geografische aanduiding kan georganiseerd worden door en met de collectiviteit van de regio en de standaarden in het proces te registreren. GI zorgt ervoor dat de producent en de werkers de verkoopprijs krijgen. Dat wil zeggen dat die regio er direct beter van wordt. Die krijgen een groter aandeel van de prijs. Het zou voor Suriname een lang proces lijken, maar gezien de impact zal ergens mee begonnen moeten worden. Studies hebben volgens Burleson aangetoond dat landen met een goede bescherming ,van hun intellectueel eigendommen zoals geografische indicatie hun nationaal inkomen met 30 procent zien stijgen.
Suriname heeft op zich een creatieve industrie ons bosareaal en het gegeven te behoren tot een van de groenste landen ter wereld is veel belovend. Medicinale planten, traditionele kennis voor de bestrijding van ziektebeelden, zijn potentiele bronnen wanneer we dat kunnen commercialiseren, maar ook het feit dat Suriname het land is met de meeste zoetwaterbronnen. Met zulke kennis en mogelijkheden zoals ook onze culturele diversiteit mogen we nooit arm zijn in dit land”, zegt Burleson. Zij hamert er op dat belangrijk is de beroepsbevolking af te stemmen op deze mogelijkheden. De potentie is er, maar je moet het beschermen anders ligt het op straat en gaan anderen ermee vandoor”, zegt de CUS-voorzitter.
Wilfred Leeuwin