VAN BRAINDRAIN NAAR TALENTMARKT? DAN MOET SURINAME EERST EERLIJKER NAAR ZICHZELF KIJKEN

Column: Henk-John Guicherit | Foto compilatie: Links naar rechts Henk-John Guicherit, Mirdita Elstak (VP, HR & Corporate Communications Fernandes) en Rishie Parbhudayal (CCO Assuria)

Na de uitzending begint de reflectie.
In Business Radio: Na de Uitzending fileert Henk-John Guicherit wekelijks de belangrijkste gedachte achter het gesprek van die week — en wat die betekent voor Suriname.

Wat mij in de uitzending van deze week het meest opviel, was dat het gesprek over talent aantrekken uit Nederland eigenlijk niet alleen over recruitment ging. Op papier hadden we het over de carrièrebeurs in Amsterdam, over diaspora, over specialistische functies en over kansen in een nieuwe economische fase. In werkelijkheid ging het over een veel ongemakkelijkere vraag: is Suriname wel echt klaar om schaars talent niet alleen binnen te halen, maar ook vast te houden?

Dat is de echte vraag. Jarenlang spraken we vooral over braindrain: talent vertrekt en kennis loopt weg. Maar wat nu zichtbaar wordt, is een ander speelveld. Suriname begeeft zich langzaam op een talentmarkt. En dan verandert de vraag automatisch van “hoe halen we mensen terug?” naar “waarom zouden ze eigenlijk voor Suriname kiezen?”

De antwoorden van Mirdita Elstak (VP, HR & Corporate Communications Fernandes) en Rishie Parbhudayal (CCO Assuria) waren op dat punt interessant. Emotie speelt zeker een rol. Veel Surinamers in Nederland voelen nog steeds binding met het land en willen graag bijdragen. Maar emotie alleen draagt geen carrière. Mensen willen ook weten: wat zijn mijn kansen, hoe snel kan ik groeien, hoe zit het met mijn salaris, hoe zit het met mijn kinderen, hoe zit het met zorg en onderwijs, en hoe lang duren vergunningen? Dat is geen gebrek aan liefde voor Suriname. Dat is gewoon volwassen besluitvorming.

En precies daar wordt het gesprek serieus. Want dan kom je uit bij de vraag of Suriname institutioneel klaar is voor die talentstrijd.

Wat ik sterk vond, is dat aan tafel eerlijk werd erkend dat het antwoord nog niet volmondig “ja” is. Werkvergunningen duren te lang. Verblijfsprocedures zijn traag. Onderwijs en gezondheidszorg vormen voor terugkeerders serieuze drempels. Dat zijn geen bijzaken. Dat zijn kernvoorwaarden. Je kunt geen talentmarkt bouwen op sentiment alleen, terwijl de basisvoorzieningen onzeker blijven.

Daar kwam nog een tweede spanning bij. Iedereen kijkt naar oil and gas als banenmotor. Terecht. Maar dezelfde ontwikkeling kan ook andere sectoren verzwakken, omdat kapitaalkrachtige spelers talent wegzuigen uit de rest van de economie. Salarissen worden opgedreven, schaarse functies worden nog schaarser, en bedrijven buiten de directe olie- en gassector moeten harder werken om mensen te behouden. Talent aantrekken is dus maar de helft van het verhaal. Talent behouden wordt minstens zo belangrijk.

Tegelijkertijd heeft Suriname ook een voordeel dat vaak wordt onderschat. Jonge professionals krijgen hier sneller verantwoordelijkheid. Ze leren breder, schakelen sneller en groeien sneller door. In Nederland word je vaak langer in een hokje gehouden. In Suriname word je sneller voor de leeuwen geworpen. Dat is niet voor iedereen aantrekkelijk, maar voor ambitieuze mensen met pioniersgeest kan het juist een sterk pluspunt zijn.

Maar ook dat voordeel heeft een keerzijde. Veel verantwoordelijkheid is alleen aantrekkelijk als er ook genoeg structuur, begeleiding en perspectief tegenover staat. Anders voelt het niet als groei, maar als improvisatie.

Misschien was daarom de koppeling met de luchtverkeersleiders zo raak. Dat dossier liet zien dat Suriname al decennialang worstelt met het plannen, opleiden, behouden en waarderen van schaarse technische functies. Dat is dus geen incident, maar een patroon. En precies daarom moet je eerlijk zijn: een land dat serieus een talentmarkt wil worden, moet niet alleen naar buiten communiceren. Het moet ook naar binnen hervormen.

De les van deze week is voor mij daarom helder: de overgang van braindrain naar talentmarkt begint niet bij een carrièrebeurs.

Die begint bij de vraag of Suriname een omgeving wordt waarin talent werkelijk wil blijven.

Talent komt misschien op emotie binnen. Maar het blijft alleen waar de voorwaarden kloppen.

Advertorial | businessradio10@outlook.com