IS SURINAME KLAAR VOOR BTW?

In een vraaggesprek met mr. Siegfried Kenswil (Zie foto) heeft de redactie enkele actuele fiscale vraagstukken aan hem voor gehouden.

Hoe kijkt u tegen de huidige staat van de openbare financiën aan? 

Sinds de drop in prijzen van olie en goud kwam Suriname in financieel zwaar weer terecht. De staatsinkomsten zijn enorm gekelderd de afgelopen jaren. Ik kan me dan voorstellen dat het uitermate moeilijk is geworden de staatsfinanciën in goede banen te geleiden. Als je de sociale voorzieningen in stand wilt laten, waar een enorme achteruitgang van de Staatsinkomsten heeft plaatsgehad, dan is het evident dat je moet gaan lenen. Wanneer je sociale faciliteiten instelt is het ondoenlijk die vervolgens in te trekken vanwege budgettaire beperkingen. Je gaat dan moeten zoeken naar meer inkomsten. De regering heeft ervoor gekozen te lenen. Zou je die sociale voorzieningen intrekken, dan zou de burger nog zwaarder zijn getroffen verwacht ik.

Mijns inziens heeft Suriname een groot potentieel. De prijzen van onze grondstoffen zullen weer gaan stijgen op de internationale markt, dat is onvermijdelijk. De prijs van goud is al behoorlijk opgeklommen. Het probleem met onze openbare financiën is dat de belastinginkomsten ontzettend afhankelijk zijn van inkomsten uit goud, olie en in het verleden bauxiet. Dit probleem bestaat al decennialang. Echte fiscale hervormingen hebben we in Suriname de laatste 20 jaar niet gezien. Met fiscale hervormingen bedoel ik niet alleen de wetgeving maar ook investeringen in een goed geëquipeerde belastingdienst. Het moet dan niet onderschat worden hoe moeilijk het is om binnen enkele jaren een systeem dat tientallen jaren bestaat te gaan hervormen naar de gewijzigde omstandigheden van lage grondstofprijzen. Niet onmogelijk, maar zeer uitdagend.

In zijn algemeenheid juich ik het fiscaal hervormingsprogramma van het Ministerie van Financiën toe. Het ambitieniveau moet echter niet te hoog zijn. Zet je de lat te hoog, dan bestaat het risico dat je niets gedaan krijgt. Verder mag het primair proces van de belastingdienst niet koste gaan van de hervormingsactiviteiten.

Is Suriname klaar voor btw?

Het is aangekondigd dat de btw ingevoerd zal worden per 1 juli 2018. Dat het kort dag wordt, is inmiddels genoegzaam duidelijk. De wetgeving is immers nog niet gepubliceerd. Als men per se btw wenst in te voeren, dan zou ik aanbevelen te beginnen met een ‘beperkte’ btw. Een btw met een beperkte reikwijdte waarna je die langzaam uitbreidt. We hebben dan meer ademruimte bij een dergelijke geleidelijke invoering.

Het is niet zozeer een kwestie of Suriname klaar is voor btw, het is meer een kwestie van hoe de btw wordt geïmplementeerd. Wordt de btw goed geïmplementeerd, dan zal Suriname klaar zijn voor btw. Op dit moment zijn we nog niet klaar.

We kunnen lessen leren van andere CARICOM-landen die btw voor ons hebben geïmplementeerd. In sommige landen was het een succes en in sommige landen niet. De geslaagde implementaties hebben gemeen:

– een zorgvuldige en tijdige voorbereiding was van btw;
– adequate opleiding van het personeel van de belastingdienst;
– simpelheid, één tarief met weinig uitzonderingen/vrijstellingen; en
– uitgebreide publieke bewustmakingsprogramma’s voorafgaand aan implementatie.

Wat zijn de belangrijke voor- en nadelen van btw?

Btw is een efficiënte belastingsoort dat een grotere groep van de samenleving kan betrekken bij het betalen van belasting. Onder btw wordt consumptie belast en niet arbeid. Dat maakt dat productie en arbeid wordt gestimuleerd. Zeker als dat gepaard gaat met verlaging van de directe belastingen.

Belangrijke tegenargumenten zijn dat de btw administratief lastenverzwarend werkt op het bedrijfsleven en dat het een regressieve belasting is. De btw treft de lagere inkomens zwaarder aangezien die groep in zijn algemeenheid een groter deel van hun salaris uitgeven aan consumptie. Er zijn echter compensabele maatregelen aangekondigd die de nadelige effecten van die regressie zouden moeten verminderen.

Hoe zit het met die compensabele maatregelen?

Het is nog niet precies duidelijk hoe die compensabele maatregelen er uit zullen zien. Er wordt gesproken van verbreding van de belastingschijven. Het is van belang dat men zich realiseert dat mensen met lagere inkomens al bijna geen loonbelasting betalen. De ruimte voor compensabele maatregelen in de loonbelasting is dan zeer beperkt. Een loontrekker die bijvoorbeeld SRD 1,500 bruto per maand verdient, betaalt nu geen loonbelasting en zo’n 50 SRD aan AOV-premie. Een loontrekker die SRD 2,000 bruto per maand verdient, betaalt nu zo’n 95 SRD aan loonbelasting en ongeveer 75 SRD aan AOV-premie. Beperk je de compensabele maatregelen tot de loonbelasting, dan is er voor deze groep natuurlijk bar weinig aan compensatie mogelijk. Het is derhalve aan te raden die compensabele maatregelen uit te breiden naar de AOV-premie heffing. Daarmee is er meer ruimte voor compensatie voor de lagere inkomens, rekening houdend met de te verwachten prijsstijgingen. Of dat voldoende gaat zijn om de kostenverhogingen als gevolg van de btw op te vangen, weet ik niet.

Siegfried Kenswil is fiscalist en geeft leiding aan het kantoor Kenswil & Co NV in Paramaribo. Kenswil & Co verleent fiscale diensten aan buitenlandse en Surinaamse bedrijven.

UNITEDNEWS