COLUMN : HOE TE WINNEN TIJDENS EN NA COVID-19 ?  

Foto: Jean-Pierre Polanen is  management consultant en docent Management en Leiderschap aan de Universiteit van Miskolc in Hongarije

Dit is deel 5 van een serie van 12 artikelen waarin Jean-Pierre Polanen tips geeft hoe succesvol te blijven in het post-COVID tijperk. In het artikel van deze week gaat hij in op waarom en hoe men beter kan samenwerken in plaats van elkaar beconcurreren, vooral in de huidige crisis.

Concurrentie is in de vrijemarkteconomie erkend als een motor voor vooruitgang, door betere resultaten, efficiëntie, innovatie en voor het bereiken van rechtvaardige prijzen voor de consument. Inderdaad, er zijn ongetwijfeld  positieve aspecten van concurrentie.  Wat we echter niet uit het oog mogen verliezen is dat er globaal gezien veel meer voordelen zijn aan samenwerking dan aan concurrentie. We creeren dan vaak ruimte  voor win-win en positive sum game resultaten in plaats van uit te gaan van een zero-sum game !

Ten eerste zijn de genoemde voordelen van concurrentie voornamelijk op economisch gebied, en onze maatschappij en ons leven omvatten uiteraard veel meer dan de economie. Het gevaar bestaat dus dat we de mindset en praktijken van concurrentie uit het bedrijfsleven en zakenleven, meenemen naar ons privéleven en naar de bredere maatschappij, gebieden waar juist samenwerking ons motto moet zijn.  En bij nadere analyse zien we dat zelfs in de economische wereld samenwerken veel meer bijdraagt aan welvaart dan concurreren!

Laten we eens wat voorbeelden bekijken van samenwerking, eerst in de economische sfeer:

• Bedrijven die in principe concurrenten van elkaar zijn maar op een specifiek gebied een partnerschap aangaan. Zo hebben Nestlé en Coca-Cola jarenlang samengewerkt via de joint-venture “Beverage Partners Worldwide” rond Ice-tea producten waar Nestlé inkwam met de receptuur en het merk Nestea, en Coca-Cola bijdroeg met hun bestaande bottling- en distributienetwerk.  
• Bedrijven die een partnerschap aangaan met één of enkele leveranciers en daarbij met meer aspecten rekening houden dan alleen maar de prijs, bijvoorbeeld gezamenlijke innovatie nastreven
• Landen, bijvoorbeeld Guyana en Suriname die samenwerkingen aangaan op het gebied van de olieindustrie, in plaats van geisoleerd te opereren als concurrenten.
• Ondernemers die een coőperatie beginnen om samen grondstoffen in te kopen, om schaalvoordelen te behalen.
• Leiders en collega’s die binnen een bedrijf meer bereiken als collectief wanneer ze samenwerken en elkaar helpen  dan wanneer ze zich als concurrenten van elkaar opstellen in de “rat race” naar hogere posities.

Voorbeelden van samenwerking in plaats van concurrentie in de niet-economische sfeer zijn natuurlijk legio, maar toch ter illustratie:

• Een buurtvereniging die aktiviteiten ontplooit om de sociale samenhang van een buurt te bevorderen, zoals het organiseren van evenementen,of onderhouden van contacten met de districtscommissaris.
• Stichtingen en verenigingen die samenwerken inplaats van concurreren om maatschappelijke belangen te behartigen
• Ouders die samenwerken in plaats van wedijveren om kinderen op te voeden en elkaars leven te verrijken.
• Regering, bedrijfsleven en NGOs die optimaal samenwerken, waarbij een ieder een andere rol vervult, elkaar aanvult en ondersteunt, ten behoeve van de natie.

Wat zijn de voordelen van samenwerken – tussen landen, bedrijven, individuen etc ? Om er enkele te noemen:

• Een ieder draagt zijn specifieke talenten of expertise bij
• De partijen leren van elkaar en ontwikkelen zich daardoor sneller
• Samen sta je sterker, zeker in tijden van nood (COVID crisis)
• Samen kun je meer en grotere projecten ondernemen
• Het kan veel interessanter en prettiger zijn dan alleen te werken

Als nadeel kan genoemd worden dat het meer tijd en moeite kan kosten om tot consensus te komen. Als men echter de vele voordelen afweegt,  is samenwerken vaak de moeite en het benodigde geduld waard.

Waarom kan samenwerken soms moeilijk zijn, waarom gaat men het vaak uit de weg en kiest men toch voor de suboptimale individuele weg, en wat zijn de vereisten om goed te kunnen samenwerken ? Samenwerken vereist de volgende vaardigheden en attitudes:

• Motivatie, begrijpen waarom samenwerken een win-win kan zijn

 en waarom men elkaar nodig heeft: verbondenheid.

• Minder ego en minder trots
• Respect tussen de partijen voor verschillen in mening en in talenten
• Geven en nemen, hulpvaardigheid
• Vertrouwen en betrouwbaarheid
• Vriendelijkheid, respect
• Verantwoordelijkheid
• Goede afspraken, communicatie, goede rolverdelingen
• Luisteren en empathisch vermogen

Concluderend kunnen we met zekerheid stellen dat samenwerken meer voordelen heeft dan – vaak onnodig – concurreren en wedijveren. Het vereist echter ontwikkeling van een aantal vaardigheden en de juiste mindset. Het zijn de individuen, bedrijven en naties die deze skills en mindset kunnen ontwikkelen, die sneller vooruitgang zullen boeken bij hun streven naar welvaart en welzijn in het post – COVID tijdperk.

Jean-Pierre Polanen is  management consultant en docent Management en Leiderschap aan de Universiteit van Miskolc in Hongarije

In deze column deelt hij praktische kennis en ervaringen , opgedaan tijdens zijn 30-jarige internationale (Nederland, Japan, Zwitserland, Peru, Caribbean, Frankrijk, Hongarije) carrière als expat manager (engineering, productie, inkoop, fabrieksdirecteur) in de olie-, chemie – en voedingsmiddelen industrie.

Door zijn jaren in het Caraibisch gebied en Peru heeft hij een goed begrip van de uitdagingen in de regio.

Columnist: Jean-Pierre Polanen