POLARISATIE EN STIGMA, VOEDINGSBODEM VOOR UITEENVALLEN SURINAAMSE SAMENLEVING
Hoe langer hoe meer, een fundamenteel maatschapelijk debat uitblijft, en niet slechts een eenzijdig aanpak vanuit het ministerie van Volksgezondheid over de Covid – 19 pandemie, bekruipt mij de vrees en het onbehagen dat deze pandemie voor Suriname zal eindigen in een uiteen geslagen samenleving.
Onbehagen over de mate van negatieve profilering, polarisatie, het aanwakkeren van etnische sentimenten, middels het stigmatiseren van cultuurgewoonten en het plegen van karaktermoord op groepen, individuen en critici van het huidig politiek bewind
Ik zal aan mijn kritische analyse absoluut geen nuance toevoegen door te stellen, dat ik mij moet haasten te zeggen dat, dit niet nieuw is en het altijd al aanwezig is geweest binnen de Surinaamse politiek en in de samenleving en nog minder dat dit geen uitvinding is van de huidige regering. Ik vindt dit soort nuances en excuses, waar tegenwoordig maar al te vaak naar wordt gegrepen, een afschuwelijke polariserende inbreuk en censuur op het recht van vrije meningsuiting. Vrije meningsuiting en de mate waarop kritiek wordt geleverd zijn niet af te meten aan politieke geaardheid, een bepaalde beleidsperiode of betrokkenheid bij een of andere maatschappelijke groepering. Ik zal dan ook geen oor hebben voor zij die mijn kritiek denken af te moeten meten aan hoe, in welke mate, wanneer en tegen wie ik wel of niet een kritisch geluid heb laten horen.
En het is precies daar waar het onbehagelijk gevoel de kop opsteekt. De toenemende polarisatie, waarbij het oneens zijn met het huidig politiek beleid of beleidsinzichten en het op na houden van een eigen perceptie, vertaald wordt in slechts een tegenstelling van voor of tegen het huidig beleid.
Wanneer niet eens de kritiek maar de eigen perceptie en het zelfbeschikkingsrecht van personen en anders denkenden door de politike elite wordt vertaald als a-nationaal en mensen worden geprofileerd aan politieke tegenstaanders, is dat mijns inzien een verregaande vertoning van machtsmisbruik, polarisatie, discriminatie, stigmatisering tot zelf volkerenmoord.
Dat is vooral het geval wanneer vrees en stigma worden aangewend om andersdenkende af te schilderen als a-nationaal en critici een politieke kleur wordt opgelegd of in karakter worden gelijk gesteld met politieke tegenstaanders, die al dan niet een discutabel imago hebben. Polarisatie verstomt het maatschappelijk debat, dood de assertiviteit en berooft de samenleving van het zelfbeschikkingsrecht. Meer nog, het berooft de samenleving vooral, om een duurzame oplossing te vinden op lastige sociaal maatschappelijke uitdagingen, zoals de Covid pandemie en het vaccinatie vraagstuk dat daarmee gepaard gaat.
Ik heb er naar mijn gevoel te lang aan zitten kijken en het moeten aanhoren, totdat ik de afgelopen week deze polarisatie een meer gestructureerde vorm heb zien aannemen. Eerst is het minister Amar Ramadhin van Volksgezondheid die tijdens een radiouitzending, onbeschaamd en ongecorrigeerd aankondigt dat hij, personen die zich niet laten vaccineren persoonlijk verantwoordelijk stelt voor de toename van besmettingen. Mijn klomp breekt wanneer een dag daarna assembleevoorzitter Marinus Bee, op de nationale zender,zich zonder schaamte ervoor laat lenen, om zogenaamd als identificatie object te fungeren, en te verkondigen dat volgens ‘statistieken’ het de “blakasma” s, zijn die zich niet laten vaccineren en zij het probleem zijn voor de lage procentuele opkomst in het vaccinatieprogramma, om hen daarna op te roepen dat wel te doen.
Eerder heb ik bij het verschijnen van een artikel in een ochtendblad waar een ‘quasi- wetenschappelijke en statistisch grafiek’ werd geillustreerd over hoe de verschillende etnische groepen gehoor geven aan de oproep om te vaccineren, ook al vraagtekens geplaatst.
Op zich is met zo een, maar dan echt wetenschappelijk meetinstrument niets verkeerds aan, zij het dat de onderzoeksresultaten er toe moeten leiden dat beleid wordt geformuleerd en uitgevoerd om de ontstane probleemsituatie of hypothese opgelost te krijgen. In alle hier genoemde gevallen is het resultaat een polariserend stigma en het aanwakkeren van etnische tegenstellingen, ten gunste van de eigen politieke doctrine en als dekmantel voor de onkunde en het falend beleid om het Covid vraagstuk daadwerkelijk aan te kunnen.
Het is hemeltergend en een aanfluiing voor het rationeel kunnen denken, te moeten aanhoren, hoe met gemak sommige leden van de regering steeds weer grijpen naar een dooddoener en woorden in de mond nemen als, statistieken wijzen uit, deskundigheid, transparantie, wetenschap en samen doen’. Daarmee beschamen zij niet alleen de werkelijke wetenschapsbeoefenaars en deskundigen, die niet worden geraadpleegd, maar bagataliseren zij ook de reële grondslagen, zoals culturele, sociale, etische en antropologische aspecten, maar ook historische feiten, die nodig zijn om in een multiculturele samenleving als de Surinaamse dit soort uitdagingen aan te kunnen. En het is niet dat vanuit de ‘Blakasma’ cultuur er geen handvaten zijn aangedragen hoe het vraagstuk het best te benaderen om te komen tot een maatschappelijk breed gedragen, maar vooral door de ‘Blakasma’ geaccepteerde oplossing.
Er is daar vanuit de cultuur en vanuit de Christelijke geloofsovertuiging, door een viroloog, een etische gedragsdeskundige en een theologische hoogleraar een analyse gemaakt van het probleem en voldoende oplossingsmodellen aangedragen. Er is daarbij ook niet geschroomd de eigen doelgroep aan te spreken op haar persoonlijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid ten aanzien van de keus, zich wel of niet te laten vaccineren. Evenwel, was de benaderingen en het decor in een tactische en sociaalwetenscappelijke context gegoten.
De polariserende en discriminerende toon, maar ook de oneerlijkheid vanuit het politiek beleid maakt de muziek. Weten minister Ramadhin, DNA-voorzitter Bee en andere beleidsmakers echt niet dat het achterstelllen van mensen op basis van raciale kenmerken of etniciteit de pure wetenschappelijke definitie is van discriminatie ?
Het resulteert in erupties op sociale media, in de maatschappij en in huiselijke kringen met keiharde etnische ongefundeerde tegenstellingen, en standpunten, met het gevaar dat de samenleving uiteen dreigt te vallen. Dit alles ten gunste van een polariserende doctrine van de heersende politieke elite. Het afdoen en het bestempelen van persoonlijke redenen om te twijfelen, zich wel of niet te laten vaccineren, als te zijn fake-news, past goed in dit polariserend plaatje. Het zijn niet de persoonlijke opvattigen en de informatiestroom aan anti-vacinerende stellingen, zoals de minister beweerd, maar de polariserende toon, de stigma en vooral de onkunde van het beleid hoe met het vraagstuk om te gaan, die de grootste demotiverende factoren zijn voor het vaccinatieprogramma. Dit polariserend gedrag, is tekenend bij en in besluitvormingsprocessen van de politiek in het algemeen.
In navolging op de oproep van de sociale wetenschapper, Jack Menke, die een een interessante anayse heeft geschreven bij een jaar regering Santokhi een daarbij de oproep heeft gedaan aan de president om het volk, eindelijk eens te halen uit de greep van populisme en consensusdemocratie, voegt ik er aan toe :,de samenleving te bevrijden van voortdurende polarisatie en het vertrouwen die kam met de verkiezingswinst niet langer met de minuut te verspelen. Of, moet geconcludeert worden dat de samenleving een dure prijs aan het betalen is voor haar ‘stem slim’ gedracht?
Opinie | Wilfred Leeuwin
