WE ZULLEN SURINAME EENS EINDELIJK ‘BY DESIGN’ MOETEN ONTWIKKELEN   (deel 2)

Foto: Links Presidentcommissaris Trustbank Amanah Jim Rasam

Suriname heeft als ontwikkelingsland onnoemelijk veel potentie zich te ontwikkelen, maar blijft als het niet middelmatig is, slecht presteren op de verschillende internationale indexen. In het eerste deel van deze serie artikelen waar aandacht besteed wordt aan ontwikkelingsfactoren komt aan het woord Jim Rasam.

Medicus, business-man en visionair, die aan het hoofd staat van een bedrijven groep in de medische sector, aandeelhouder en presidentcommissaris is bij Trustbank Amanah en eigenaar van het Clevia multifunctioneel park, waar ook een business center komt voor ondernemers.

Visie en doel

“Je krijgt een ingeving en die veranderd  met de weken soms met de dagen maar soms ook met de minuut”, begint Rasam zijn verhaal. “Het grove idee was om hier op het Clevia park een Jungle-camp keuken op te richten volgens het healthy-lifestyle principe,  waar het gaat om voedselveiligheid en het voorbereiden daarvan. Een soort foodcourt dus. Naarmate het idee zich ontwikkelde onstond op verschillende fronten de behoefte  en het momentum om het concept aan te passen van  foodcourt naar een business-court. Een business center, vanwaaruit aan een droom die een visie is geworden gestalte wordt gegeven. Maar visie ontwikkelen op, wat zich op het moment aandient, past niet bij Jim Rasam. Het moet gebasserd zijn op grondvesten of wel ontwikkelingszuilen. Een visie die volgens hem kan worden geextrapoleerd naar hoe Suriname als land  – duurzaam- te ontwikkelen. “We zullen Suriname nu eens ‘by design’ moeten gaan ontwikkelen en niet op toevalligheden”.

Pijlers

“Als je doelen hebt gesteld zal je, zeker als land een goed fundament moeten hebben gelegd waarop gebouwd moet worden om zeker te zijn dat de doelen worden gehaald. De visie is een ontwerp, om op kort termijn in offensief, dus aan de slag te gaan en op lang termijn de gestelde doelen volledig te halen. Het is altijd al zo, maar in de huidige wereld-situatie geldt des te meer dat we ons weerbaar moeten maken en ons moeten beschermen tegen opkomende recessies en wereld vraagstukken, die ons leven beinvloeden. Daarvoor moet je doelen stellen, korte en lange termijn  doelen, met pijlers die garant staan voor duurzame ontwikkeling. Uiteindelijk moeten die pijlers het succes zijn voor het welslagen van doelen zoals, economische weerbaarheid , waarbij alle mensen betrokken zijn en hun aandeel hebben in het geheel, daarnaast gaat het om behoud en de bescherming van het milieu en de ecologie waartoe de mens ook behoort. Dat zijn de drie elementen voor ontwikkeling”, filosofeert de veelzijdige dokter.

Gezondheid

“Economische groei kan alleen tot stand worden gebracht door in de eerste plaatst gezonde mensen. Niet door wie ze zijn en waar ze in de maatschappij thuis horen.

Ons gezondheidssysteem moet worden omgebouwd van een die wordt gesubsidieerd, wat een ‘tje poti mentaliteit is, naar een valuta generende sector.

Dat is een voorwaarde. Het gezondheidszorgsysteem moet niet alleen gericht zijn op gezond maken van mensen, maar meer nog voorkomen dat mensen ziek zijn. het preventief model van deze eerste pijler moet dan weer zelfvoorzienend zijn en valuta aantrekken. Mensen van vooral buiten Suriname moeten er op af komen en hun geld toevertrouwen aan onze medici om overal waar zij zijn en komen te kunnen voldoen aan de eerste voorwaarde van een gezonde samenleving voor economische groei”.

Eerst telt het talent dan het diploma 

“Gezonde mensen zijn in staat goed te functioneren, maar er zal wel kennis opgebouwd moeten worden. Zonder kennis en dan praat ik niet alleen over een academische graad, je kan jezelf ook scholen met google, you-tube of andere educatievormen”. Het huidg onderwjssysteem van Suriname zal volgens Rasam dringend aangepast moeten worden. “Niet een ieder past in het systeem. Niet elke Surinamer herkent zich er in of voelt zich er toe aangetrokken. Ons onderwijssysteem is gericht op slechts een handjevol talenten, terwijl er –tig- talenten aanwezig zijn in het land. Hier op het park hebben we de Clevia acadamy, school for life en zorgen we er onder andere voor dat jongeren zichzelf ontdekken in bijvoorbeeld bio-onderwijis en het nemen van verantwoordelijkheid. In Suriname is het onderwijssysteem niet democratisch. De samenleving moet ook onderwezen worden in democratische waarden. Andersom moeten we democratische waarden brengen in ons onderwijssysteem. Het is de leerling die moet aangeven wat hij wil leren voor het leven. Als hij straten wil maken moet je hem niet gaan vermoeien met het aanleren van hoe het grasveld te maaien. Rasam zegt dat educatieve ontwikkeling anders gedefinieerd moet worden. “De gebouwen die hier zo mooi uit de grond rijzen worden gebouwd door twee ervaren voormannen en de rest zijn het gewone jongens van de straat zoals ze genoemd worden in de volksmond. Het talent telt eerst en dan het diploma. Wij hebben nu afspraken lopen met een architect van de Technologische faculteit voor het opzetten van een ‘on the job training voor volwas-halfwas en handlangers bouwvakkers. Wanneer die potentie op welk niveau dan ook aanwezig is moet je niet blijven dromen maar ook handelen, anders raakt die potentie zoek. Rasam wil sterk benadrukken dat op die manier Surinamers anders ontdekt worden. “Het zijn mensen die willen leren en werken en niet lui zijn. We zien hier dat jongeren ook verder willen studeren wanneer ze zichzelf ontdekt hebben. Dat kost geld, dus hoort in ons splan er ook bij dat we naar mogelijkheden uitkijken, waardoor zij in staat kunnen worden gesteld om naar de univerteit te gaan of een studie bij het FHR te kunnen volgen. Maar ook deze educatievorm heeft bij Rasam een planmatige visie en aanpak. “Onze certificaten en diploma’s gebruiken wij als onderpand. Het klinkt vreemd maar het kan wel met een studieplan. Ik wil wijzen op hoe belangrijk educatie is voor ontwikkeling. Costarica heeft dat laten zien in de jaren zeventig toen zij in een economische crises zaten en steevast 25 procent van hun budget hebben gestopt in het onderwijs met een  lange termijn visie, waarin een duidelijke behoefte aanwezig was voor een geschoolde samenleving. Dat levert nu enorme vruchten af. Amerikaanse bedrijven en multinationals die in Costarica bedrijven en productie-plants opzetten zien dat en maken er grif gebruik van. Het is een win-win. Voor de bedrijven is dat hoog geschoold personeel die goedkoper is en voor het land zelf is het dat zij de beschikking hebben over eigen hoog opgeleid kaders, die internationaal kunnen presteren en produceren.

Ontwikkelingsperspectief

Je mag je volk zo gezond als maar kan houden en ze mogen zo hoog opgeleid zijn als mogelijk is, maar je hebt niets aan ze wanneer je geen werk voor ze hebt. Dan krijg je wat we in Suriname hebben, waar jong ontwikkeld kader geen emplooi kan vinden. Dat wil dan ook zeggen dat de economie in bewuste richtingen moet worden aangejaagd. Dat is een voorwaarde om investeringskapitaal van buiten te kunnen aantrekken. Er moet perspectief zijn. Zeker wanneer zoals wij nu als land niet in staat zijn onze sectoren zelf tot ontwikkeling te brengen. Daar zal je  Foreighn Direct Investment kapitaal (FDI) voor nodig hebben.

Rechtssysteem

Het is voor onze economische en maatschappelijke ontwikkeling een voorwaarde dat ons  rechtssysteem goed in elkaar zit. Het heeft niets te maken met het hebben van een opperrechter of hooggerechtshof, maar het totaal rechtssysteem moet eerlijk, betrouwbaar en transparant zijn. We hebben in Suriname, tijdens een lezingingen cyclus over ons rechtssyteem van een Nederlandse inleider de conclusie gehoord dat in geschillen tussen twee private ondernemingen met de Surinaamse overheid, de publieke rechter pas na acht jaar en vier maanden een uitspraak doet. Dan ben je als investeerders intussen je geld kwijt en tien keer falliet geraakt. Hoe verwacht je dan dat buitenlandse investeerders aangetrokken kunnen worden ?. Rasam verwijst wat dit betrfet naar de ontwikkelingen in Dubai. Bij het Dubai Internationale financial centre zul je zien dat de privaate- en de publieke sector samen opereren in het rechtssysteem; daar moeten wij naar toe . Een buitenlandse investeerder, wil vooral weten langs welk juridische weg hij investeert en waar in geval van een geschil het beslecht zal worden.

Gelukkige mensen

“Ja, dit is wel degelijk een belangrijke pijler in de ontwikkeling van de mens”, zegt Rasam. “In je business en dus ook als land moet je ervoor zorgen dat mensen ‘happy’ blijven, ze moeten zich gelukkig voelen. Je kan aanjagen met gezondheid, onderwijs, werkgelegenheid en een goed rechtssysteem, maar je moet er ook voor zorgen dat waar ze heel hard voor hebben gewerkt en hebben opgebouwd ook veilig wordt bewaakt en bewaard. Dat er niet wordt ingebroken. De politiek, de politie, het rechtssyteem, maar ook wij als private sector moeten daarvoor zorgen. Elke samenleving bepaalt voor zichzelf hoe dat plaatsvindt. In de Verenigde Staten heeft vrijwel iedereen een pistool, dat hoeven wij hier niet te hebben. In Dubai is er een strikt politieapparaat voor orde handhaving. Daar zijn de boetes vrijwel gelijk aan je salaris.

Etnische Identiteit

In Suriname kan je niet anders, je moet etnisch zijn omdat je simpelweg behoort tot een van de etnische groepen in het land. Ons bestaan in dit land heeft alles te maken met etniciteit en niemand hoeft zich ervoor te schamen. Je moet er wel voor waken dat je in het etnisch denken niet racistisch wordt en alleen voor je eigen groep ontwikkeling nastreeft. Elke Surinamer en elke etnische groep zal een eigen identiteit moeten ontwikkelen. Het kan bij het tot stand brengen van een eigen identiteit en ontwikkeling zelf voorkomen dat je, als groep, andere personen van andere eniciteiten moet uitsluiten om bij te dragen aan jouw eigen culturele identiteit. Je zal daarvoor eerst bewust moeten worden van wie je bent en dan gaat het niet slechts om cultuuruitingen, maar vooral ook om normen en waarden, die in elk spel en in elk verhaal worden vertelt binnen jouw eigen etnische groep. Vandaaruit zal je zien dat eigenlijk dezelfde morele normen en waarden voorkomen waarop de samenleving is gebouwd. Dat moet, anders was je etniciteit allang verdwenen. De vraag is dan hoe jij binnen en met je eigen etnische groep kan bijdragen aan de ontwikkeling van dit land. Ik ben uitgenodigd op een congres waar verschillende javaanse sprekers het woord zullen voeren. De vraag is daar ook gesteld, waarom voor de javaan ?. Dat is een enge benadering en betekent dat je je eigen cultuur niet kent en weet in te schatten. Anderzijds schreeuw ik niet van de daken dat ik als javaanse ondernemer bezig ben met het helpen van vijf dorpen in het Boven Suriname gebied, die al helemaal niet tot mijn etnische groep behoren. Dat is mijn maatschappelijke bijdrage aan natievorming aan eenheid en ontwikkeling van Suriname, maar de javaan is mijn groep en daar zal ik mij blijven inzetten voor een sterke identiteit.

UNITEDNEWS