SANTOKHI KRIJGT SPIEGEL VOORGEHOUDEN NA UITSPRAAK, ‘IT IS TIME FOR ACTION’ OP CARICOM SUMMIT

ANALYSE: WILFRED LEEUWIN

President Chan Santokhi heeft bij de officiële opening van de 43-ste Caricom ‘Heads of Gouvernement’ vergadering, in zijn hoedanigheid als nieuwe voorzitter van de Caricom, duidelijk gemaakt dat vijftig jaar na de oprichting van dit blok, de tijd van praten voorbij is en dat de Caricomleiders de daad bij het woord moeten voegen.

“It is time for action”, zei de nieuwe Caricom voorzitter. En terecht, want van de zoveel besproken plannen om van de Carbische regio een sterk economisch blok te maken onder de naam ‘ Caricom Single Market and Economy’ CSME, is de afgelopen vijftig jaar, weinig van terecht gekomen. De 43-ste bijeenkomst van de Caricom Heads of Gouvernement in Paramaribo werd dan ook zwaar gedomineerd door vaak besproken uitdagingen in de regio waaronder, regionale industrialisatie in productie, betere connectiviteit in transport, een vrije arbeidsmarkt, regionale landbouwproductie, diversificatie en energiezekerheid. Aan de inhoud van de gemaakte afspraken in het herziene verdrag van Chaguaramas, ook wel het Caricomverdrag genoemd, ligt het niet en staan die nog altijd overeind. Santokhi merkte terecht op dat het de organisatie en bureaucratie is binnen de Caricom die het succes frustreren. Hij maakte meteen ook een gebaar dat vertaald kan worden met de uitspraak, ‘Put your money where your mouth is’, door een areaal van 10 hectare grond in Suriname ter bescikking te stellen aan jongeren, voor het vestigen van een moderne, hightech, klimaatneutrale campus, waar agribusiness en creatieve industrie gestudeerd kunnen worden. Meer nog, nodigde de nieuwe Caricom voorzitter alle burgers van de lid landen uit het mooie Suriname te bezoeken, te genieten van wat het te bieden heeft en vooral om zaken te doen en te investeren.

In Suriname zijn wij meer dan bekend met mooie uitspraken en beloftes van politici, zeker in periodes van verkiezingscampagnes en zoals in dit geval het aantreden van een nieuwe Caricom voorzitter die natuurlijk, inhoud moet geven aan het gezegde, ‘ nieuwe bezems vegen schoon’.

Mensen rechten
Mijn vriend en collega journalist Peter Richards, die hoofdredacteur is van de Caribbean Media Corporation (CMC), in Barbados, heeft twee dagen na de uitspraken en beloftes van Santokhi de nieuwe Caricom voorzitter, op de afsluitingspersconferentie van de driedaagse bijeenkomst in Paramaribo, meteen de spiegel voorgehouden. De journalist merkte op dat de rede en mondelingen daden van de nieuwe Caricom voorzitter te waarderen zijn, maar wilde weten hoe in de praktijk het te rijmen valt dat al bijkans twee jaar een Caricom staatsburger, (de Trinidadiaan wetenschapper en analyticus, Derek Ramsamooj…….red, ), die hier werk heeft verricht voor de vorige regering, maar van financiele malversaties wordt beschuldigd, al langer dan een jaar wacht op de behandeling van zijn zaak(zie foto onder). De Trinidadidaan heeft eerder langer dan een half jaar in het gevang gezeten. Daar werd hij ernstig ziek mede omdat hem geen adequate medische voorzieningen werden toegestaan. Na zijn periode in Santo Boma werd hij vrijgelaten, maar werd hem zijn paspoort ontnomen. Behalve dat hij nergens naar toe kan en niets kan doen, is zijn gezondheidstoestand intussen sterk achteruit gegaan. De vorige maand heeft Ramsamooj die ook nog diabetische patiënt is en speciale hulp nodig heeft een ernstige aanval gekregen en moest met spoed in het ziekenhuis worden opgenomen. Verzoeken van hem, zijn advocaat en familie om hem onder voorwaarden in het buitenland medisch te laten behandelen zijn niet toegewezen. President Santokhi heeft op de vraag van de journalist, net als eerder in Belize tijdens een persconferentie, zich verschuilt achter het antwoord dat daaromtrent niets kan doen, omdat er scheiding der machten is en de zaak bij de rechter ligt.

In strijd met Chaguaramas
Maar op de persconferentie zat naast Santokhi, ook premier Ralph Gonsalves van Sint Vincent, die op het antwoord van Santokhie ook zijn versie had. Hij merkte op dat, in het Caricom verdrag alle lidstaten het handvest van het maatschappelijk middenveld hebben ondertekend. Daarin staat als vereiste dat alle landen de fundamentele rechten en vrijheden van elk individu binnen de Caricom gemeenschap moeten respecteren. “zolang ze binnen onze jurisdictie vallen.” Zich richtend tot zijn collega Caricom presidenten, maar zeker in dit geval tot Santokhi, zei Gonsalves dat de Caricom leiders de verantwoordelijkheid hebben “om opnieuw te bevestigen dat onze regio een regio is die de waarden in het handvest van het maatschappelijk middenveld hoog houdt en dat geen enkele regering inbreuk kan maken op die waarden.” De premier van Sint Vincent gaf daarnaast, niet rechtstreeks maar wel in diplomatieke taal, het advies aan de advocaat en familie van Ramsamooj, deze kwestie voor te leggen bij het Caribisch Hof van Justitie.

Hij benadrukte dat de regeringsleiders de verplichting hebben de mensenrechten te respecteren en als dat niet gebeurt zij in strijd handelen met het verdrag. Aan de lichaamstaal van Santokhi die kort daarna, aan het eind van de persconferentie snel de plaats verliet, was duidelijk dat hij niet gelukkig was met de interventie van zijn collega uit Sint Vincent.

Politieke vervolgingen
De aan de Trinidadiaan ten laste gelegde malversatie is hier geen discussiepunt, dat is inderdaad een zaak van de justitie. Dit geldt evenzo voor de spraakmakende rechtszaak van de Centrale Bank van Suriname, waarbij ex minister Gillmore Hoefdraad, ex governor van de bank Robert van Trikt, de juridische directeur Faranaaz Hausil en ex SPSB-directeur Ginmardo Kromosoeto zijn veroordeeld. Echter wordt de vraag, op basis waarvan en hoe de ten laste leggingen tot stand zijn gekomen en als het bewijs onomstotelijk is bewezen, steeds luider.  Ook de vraag in hoeverre hier sprake is van politieke vervolgingen waarbij ernstige mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden, wordt een indringende. De grootste en belangrijkste internationale politieorganisatie Interpol is wat dit betreft overduidelijk. Het gaat, in het geval van Hoefdraad om een politieke vervolging waar de politieke en burgerlijke rechten van de verdachte ernstig zijn geschaad.

President Santokhi zal lange tijd in de spiegel moeten kijken en zich moeten afvragen als, de bureaucratie en politieke onwil waarover hij sprak niet inderdaad op hemzelf van toepassing zijn en het inderdaad tijd is voor oprechte en eerlijke naleving van nationale en internationale regels en verdragen die eerbiediging van mensenrechten aanbevelen. Het moet Suriname nog overkomen dat in de nabije toekomst, in het vervolg van het Interpol debacle, ook het Caribisch Hof tot de conclusie komt dat Suriname een onveilig land is voor Caricom staatsburgers, omdat daar hun politieke en mensenrechten ernstig worden geschaad.

ANALYSE