COLUMN | DAT DE ZORG NOG DRAAIT, BETEKENT NIET DAT HET SYSTEEM GEZOND IS

Foto: (v.l.n.r.) Presentator Henk John Guicherit in gesprek met Miriam Rellum, arts binnen Gynaecologie en Obstetrie en Suze Holband, voormalig verpleegkundig directeur van ’s Lands Hospitaal .

Business Radio: Na de Uitzending….. Wat mij in de uitzending van deze week het meest opviel, was hoe normaal de kwetsbaarheid van onze gezondheidszorg inmiddels lijkt te zijn geworden.

Op papier ging het over personeelstekorten, salarissen, werkdruk en gebrek aan middelen. In werkelijkheid ging het over een veel hardere vraag: hoe lang kun je een zorgsysteem onder permanente druk laten functioneren voordat het tekort zelf een risico voor de patiënt wordt?

Aan tafel zaten Suze Holband, voormalig verpleegkundig directeur van ’s Lands Hospitaal, en Miriam Rellum, arts binnen Gynaecologie en Obstetrie.

Tussen 2019 en 2025 verlieten bijna duizend verpleegkundigen de sector.

Dat is geen incident meer. Dat is een patroon.

Natuurlijk speelt salaris een rol. Je kunt niet van iemand verwachten dat hij of zij dagelijks verantwoordelijkheid draagt voor leven en gezondheid, terwijl een fatsoenlijke beloning telkens onderwerp van discussie blijft.

Maar het gesprek maakte ook iets anders duidelijk.

Als morgen alle salarissen fors omhooggaan, is onze gezondheidszorg dan ineens gezond?

Nee.

Mensen vertrekken ook vanwege werkdruk, organisatie, gebrek aan materiaal, beperkte ontwikkelingsmogelijkheden en het gevoel dat zij structurele problemen iedere dag opnieuw persoonlijk moeten oplossen.

En juist daarin schuilt het gevaar.

Suriname is bijzonder goed geworden in improviseren.

Een collega valt uit? De rest vangt het op.

Een apparaat werkt niet? Er wordt een oplossing gezocht.

Er zijn te weinig mensen? Dan wordt harder gewerkt.

Dat klinkt als veerkracht.

Maar veerkracht wordt gevaarlijk wanneer zij een falend systeem overeind houdt en daardoor de ernst van het probleem verbergt.

Want zolang artsen, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals het telkens weer oplossen, lijkt het systeem van buiten nog te functioneren.

En dan wordt tekort langzaam normaal.

Daarom stelde ik in de uitzending bewust de vraag:

Wanneer wordt personeelstekort niet meer alleen een HR-probleem, maar een patiëntveiligheidsprobleem?

Het moment waarop het gesprek mij echt raakte, was toen duidelijk werd wat zo’n tekort uiteindelijk kan betekenen.

Bij te vroeg geboren en zieke baby’s kan onvoldoende gespecialiseerde zorg letterlijk het verschil betekenen tussen leven en dood. We verliezen kinderen die onder betere omstandigheden mogelijk gered hadden kunnen worden.

Daar werd ik stil van.

Want dan praten we niet meer over een arbeidsmarktprobleem. Niet over vacatures. Niet over roosters.

Dan praten we over patiëntveiligheid in de meest letterlijke betekenis van het woord.

En dan moeten we ook stoppen met doen alsof de oplossing uitsluitend is: meer mensen opleiden.

Want wat heeft het voor zin mensen op te leiden als we ze vervolgens niet kunnen behouden?

Suriname investeert in verpleegkundigen en andere zorgprofessionals. Ze worden opgeleid, doen ervaring op en een deel vertrekt vervolgens naar landen waar salaris, werkomstandigheden of perspectief beter zijn.

Iedereen heeft natuurlijk het recht om te vertrekken.

Maar als dat jaar na jaar gebeurt, hebben we niet alleen een personeelstekort.

Dan hebben we een retentieprobleem.

En misschien moeten we nog een stap verder gaan: dan hebben we ook een werkgevers- en managementprobleem.

Daar hoort waardering bij.

Verpleegkundigen zijn geen “handen aan het bed”. Het zijn professionals met kennis, ervaring en verantwoordelijkheid.

Je kunt mensen niet verantwoordelijk maken voor leven en gezondheid en ze tegelijkertijd weinig invloed geven op de omstandigheden waarin zij dat werk moeten doen.

Daar raakt personeelstekort direct aan leiderschap.

Meer geld is noodzakelijk. Betere salarissen zijn noodzakelijk. Apparatuur is noodzakelijk.

Maar zonder planning, professioneel management en duidelijke langetermijnkeuzes blijft extra geld vooral nieuwe gaten vullen.

En precies daar maak ik mij zorgen over.

We zien reparaties.

We zien opleidingen.

We zien investeringen.

We zien soms extra middelen.

Maar zien we al structureel herstel?

Een zorgsysteem kan jarenlang blijven functioneren op loyaliteit, improvisatie en persoonlijke offers van medewerkers.

Maar dat betekent nog niet dat het gezond is.

Daar zit voor mij de kern van deze uitzending.

We moeten stoppen met tevreden zijn omdat de zorg ondanks alles nog draait.

Draaien is niet hetzelfde als functioneren. En functioneren is nog niet hetzelfde als veilige, duurzame zorg.

Bijna duizend vertrokken verpleegkundigen zouden voldoende waarschuwing moeten zijn.

En als personeelstekorten er uiteindelijk toe kunnen bijdragen dat zelfs de meest kwetsbare patiënten niet altijd de zorg krijgen die zij nodig hebben, dan is de grens allang bereikt waarop dit alleen nog een personeelsvraagstuk genoemd kan worden.

De les van deze week is voor mij daarom helder: een gezondheidszorgsysteem mag niet afhankelijk zijn van mensen die iedere dag iets extra’s moeten doen om te voorkomen dat het misgaat.

Loyaliteit en improvisatie kunnen een crisis tijdelijk opvangen.

Ze mogen nooit het zorgmodel worden.

https://youtu.be/bjlxO0Y3_WY  – Link uitzending Business Radio

ADVERTORIAL|BUSINESS RADIO

 

Facebook Comments Box