COLUMN: ONZE AARD IS DIENSTBAARHEID EN ONS TALENT IS SNELLE INTELLIGENTIE

U kent dat vast wel. Een doolhof in een puzzelboek, krant of tijdschrift. Hoe vindt je daarin op de snelste manier de weg? Door bij de uitgang te beginnen. Waarom is dit zo? Omdat als de eindbestemming bekend is, de weg heen slechts een kwestie is van keuzen maken en uitvoeren. Als je op pad gaat, kan je dat doen zonder bestemming. Je kan de straat op en op gevoel rechtdoor, linksaf, rechtsaf of achteruit. Op deze manier op pad gaan is misschien avontuurlijk en leerzaam, maar kan voor enig ongemak zorgen als bijvoorbeeld de nood hoog is en er op dat moment in geen velden of wegen een ontladingsgelegenheid, ook wel bekend als watercloset, te bekennen is.

Waar mensen in een onderontwikkeld land als de onze veel mee bezig zijn is natuurlijk de ontwikkeling van het land. Wij willen dat graag, want ontwikkeld zijn is een noodzaak. Zonder ontwikkeling geen… Ja wat, eigenlijk? Want wat wij met zijn allen verstaan onder ontwikkeld zijn is niet helemaal duidelijk. Wij praten er veel over, roepen om allerlei plannen, maken die ook, maar goed beschouwd zonder enig echt goed bekend doel.

Stel dat u een huis wilt laten bouwen en u heeft de beschikking over een dagelijks toenemende hoeveelheid SRD’s of een vaste hoeveelheid Eurootjes of United States dollars. Een verstandig mens stapt dan als eerste naar een architect, u weet wel zo iemand die aan een heuse Technische Universiteit huizen en gebouwen heeft leren ontwerpen. Die architect onderwerpt u aan een kruisverhoor waarbij die toestanden begin 1980 niets mee zijn. Op grond van de bekentenissen die u heeft afgelegd, maakt de architect een ontwerp van uw mogelijk toekomstig huis. Lang, lang geleden, zeker zo een 20 jaar, knutselde die architect een miniatuur huisje in elkaar om u een zo goed mogelijk beeld te geven van wat uw wensen en zijn kennis en creativiteit in zullen resulteren. Tegenwoordig zet de architect u achter de computer, zet een 3D brilletje op uw hoofd en kunt u virtueel u door uw toekomstig huis lopen. Met alle details zoals stopcontacten, meubilair, gordijnen, enzovoorts. Met een beetje geluk voor de architect bent u meteen tevreden en maakt die meneer of mevrouw voor u het bouwplan en is uw huis slechts het bouwproces van u vandaan. Wat! Een architect voor het bouwen van een huis? Boi, ik ken een jongen die kan tekenen en ik heb een mati die ook aannemer is naast zijn job als ambtenaar dus waarom zo duur, langa bere en lastig? Omdat er een verschil is tussen gewoon een dak boven je hoofd en een huis dat voorziet in al je leefbehoeften. Want er is een verschil tussen gewoon “iets” doen en goed nadenken over wat je wilt en dan volgens een plan voor elkaar krijgen. Goed beschouwd zijn wij al heel erg lang gewoon maar “iets” aan het doen aan “ontwikkeling”. O jawel hoor, bij tijd en wijle is er veel gedoe geweest wat de indruk gaf dat wij flink op weg waren. DE WEG hebben wij echter nog lang niet gevonden. Sterker nog, de indruk bestaat dat wij nu heel erg verdwaald zijn in het doolhof-met-uitgang-op-DE-WEG. Ontwikkeld zijn. Een land ontwerpen. Not so easy, but oh so necessary. Kunnen we dat wel? Zijn wij wel instaat om generaties vooruit te denken? Zeker weten. Met gemak.

Maar willen we dat wel? Of is het: “ach mijn kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen zien het wel. Ik leef nu toch ook prima?”. Nee, zo is het bij ons niet. Daarboven in het politieke? Ja, daar wel. Daar spreken hun daden van. Ontwikkeld zijn kan natuurlijk alleen als de middelen er zijn om te ontwikkelen. Als u tijdens het kruisverhoor bij de architect opbiecht dat een huis bestaande uit 2 verdiepingen en een woonoppervlak van ca. 500 m² in uw woonbehoefte voorziet, maar blijkt dat u slechts de middelen heeft voor een optrekje van 50 m², dan is wens is misschien wel de vader van de gedachte maar de moeder is ook nog altijd nodig! Een beetje architect ontwerpt dan zodanig dat het optrekje uitgebreid kan worden naar de wens op het moment dat de middelen er zijn. Is het met het ontwikkeld zijn van ons landje anders? Praten en dromen over productie, produceert alleen maar het favoriete nationaal gerecht: gebakken lucht. Nationale productie van goederen hebben wij alleen gekend in de tijd toen arbeidskrachten goedkoop waren en arbeidsmotivatie bestond uit zweepslagen. Productie is daarom sindsdien, op de olie-anomalie na, een aangelegenheid geweest van buitenlandse bedrijven. Alcoa. BHP. Golden Star-Cambior-IAMGOLD. Greenheart. Newmont. Maar wat dan? Moeten wij blijven leven van de korreltjes goud, de houtsplinters en de olie die bijna op is? Natuurlijk niet. Wat wij moeten doen is goed bij onszelf te rade gaan. Vaststellen wat we wel kunnen met de middelen die wij hebben. Beseffen waar wij goed in zijn, liefst net iets beter dan de rest om ons heen. Wel ontwerpen voor het grote huis, maar beginnen met het kleine huisje dat morgen uitgebreid kan worden.

Onze directe toekomst ligt niet in productie waarvoor de middelen ontbreken en waar anderen zovele malen beter zijn dan ons. Wij zijn goed in zorgen voor de gezondheid van een ander, wij zijn goed in administreren en regeltjes toepassen. En als wij de wijde wereld intrekken blijken wij ook nog goede wetenschappers te zijn. Wij kunnen ook computerprogramma’s maken, daar winnen we zelfs internationale wedstrijden mee. Kortom, onze beste product is de aard en het talent van de Surinamer zelf. Onze aard is dienstbaarheid en ons talent is snelle intelligentie. Als wij deze twee eindelijk eens gericht combineren kunnen wij in no-time HET gezondheidscentrum zijn bij uitstek, hebben wij TOP opleidingen en onderzoeksinstituten, zijn wij DE bankier en administrateur van velen. En de productie van goederen dan? Daar kunnen wij dan eindelijk eens echt over nadenken.

Columnist: Rogier I. Cameron