CUBA IS DE VOLGENDE!

De geopolitieke spanningen in het Caribisch gebied lopen weer scherp op. Terwijl de Verenigde Staten onder de regering-Trump hun greep op de regio verstevigen, bevindt Cuba zich in het epicentrum van een hernieuwde Amerikaanse omsingelingsstrategie. De recente aankondiging van het Amerikaanse ministerie van Justitie om de Cubaanse president Raúl Castro aan te klagen, in combinatie met een ongekende directe videoboodschap van minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aan het Cubaanse volk, luidt een nieuwe, agressieve fase in.

Volgens geopolitiek analist George Friedman van Geopolitical Futures is dit geen incident, maar een strategische, preëmptieve zet die diep geworteld is in de Monroedoctrine.

De Amerikaanse strategie is helder: het regime in Havana maximaal isoleren en economisch verstikken totdat de interne cohesie van het leger bezwijkt. Sinds het uitschakelen van het Maduro-regime in Venezuela eerder dit jaar — waarbij Amerikaanse elite-eenheden ontdekten dat de Venezolaanse president niet door zijn eigen troepen, maar door Cubaanse agenten werd bewaakt — heeft Cuba zijn belangrijkste regionale economische levenslijn verloren. De obsessie van Washington met het Caribische eiland is puur geografisch bepaald. Cuba is weliswaar smal, maar met een lengte die gelijkstaat aan de afstand tussen New York en Chicago, fungeert het als een natuurlijke barrière voor de Golf van Mexico. Het eiland ligt op amper 90 mijl van Key West, Florida, en domineert de Straat van Florida. Deze maritieme bottleneck is de vitale transportader voor circa de helft van de totale Amerikaanse import en export die via de Gulf Coast loopt.

Friedman benadrukt dat grote wereldmachten historische gevoeligheden hebben voor eilanden vlak voor hun kust — vergelijkbaar met de verhouding tussen Groot-Brittannië en Ierland, of China en Taiwan. Hoewel het Cubaanse leger momenteel geen directe militaire bedreiging vormt voor de supermacht, is het de potentiële kwetsbaarheid die Washington nerveus maakt.

Een verzwakt en vijandig Cuba zou immers de deur kunnen openzetten voor militaire activa van buitenlandse actoren zoals China of Iran. De vrees voor een herhaling van de Cubacrisis uit de jaren zestig zit diep in het Amerikaanse defensie-DNA.

Interessant is de transformatie van het Cubaanse staatsbestel. Het regime in Havana drijft allang niet meer op de communistische ideologie van Fidel Castro. Het Cubaanse leger (FAR) functioneert vandaag de dag als een gecentraliseerde, commerciële corporatie die de economie controleert en de bevolking onderdrukt. Volgens inlichtingenrapporten is de legertop verworden tot een huurlingenmacht die een aanzienlijk deel van haar inkomsten genereert uit nauwe operationele banden met regionale drugskartels, die Cuba gebruiken als springplank naar de Amerikaanse markt. Terwijl de legertop profiteert, is de situatie voor de gemiddelde Cubaan catastrofaal. Door de strikte Amerikaanse sancties en een effectieve blokkade op de aanvoer van olie, bevindt de economie zich in een derderondstatus. Het land kampt met acute voedseltekorten, een falende gezondheidszorg en chronische black-outs die dagen achtereen aanhouden.

Hoewel er in Washington stemmen opgaan voor harde actie, acht Friedman een directe Amerikaanse militaire invasie onwaarschijnlijk. Een grondoorlog op een uitgestrekt eiland tegen getrainde, wanhopige troepen brengt te grote politieke en militaire risico’s met zich mee. De werkelijke strategie is subtieler: psychologische en economische uitputting. Het recente, hoogst ongebruikelijke operationele bezoek van de CIA-directeur aan Havana was in dat kader een onmiskenbaar signaal aan de legertop. De boodschap was helder: de VS weten exact waar alle Cubaanse activa en illegale kartelnetwerken zich bevinden. Door de druk via sancties en internationale aanklachten maximaal op te voeren, hoopt de VS dat de lagere rangen binnen het Cubaanse leger de handdoek in de ring gooien zodra de privileges opraken. Het uiteindelijke doel is niet om Cuba te bezetten, maar om de weg vrij te maken voor een interne volksopstand die resulteert in een Washington-vriendelijke overgangsregering. Voor de bredere Caribische regio, inclusief Suriname, zijn de ontwikkelingen rond deze maritieme transportaders van cruciaal strategisch belang. De druk op de logistieke ketens en de verschuivingen in de regionale machtsbalans zullen de komende maanden nauwlettend worden gevolgd.