DE AFRIKAANSE UNIE TREEDT TOE TOT DE G20 – EN REDT DAARMEE DE TOP
De premier van India, Narendra Modi (rechts) begroet de voorman van de Afrikaanse Unie, Azali Assoumani, voorafgaand aan de G20-top. | Bron: De Volkskrant| Beeld: AFP
De G20 komt in India niet met een veroordeling van de Russische invasie in Oekraïne, maar versterkt zich wél met de Afrikaanse Unie als nieuw lid.
De twintig grootste economieën ter wereld hebben hun jaarlijkse bijeenkomst dit weekend in India op de valreep met succes afgesloten. Gevreesd werd dat de G20 er voor het eerst in zijn bestaan niet in zou slagen een slotverklaring uit te brengen vanwege de intens verdeelde standpunten over de oorlog in Oekraïne. Dat de leiders van China en Rusland schitterden in afwezigheid, leek een veeg teken.
Daarmee zou een belangrijk multilateraal gremium aan kracht hebben verloren dat juist was opgericht om de kloof tussen het rijke Westen en de rest van de wereld te dichten en zo de opkomende economieën een stem te geven.
De G20 vertegenwoordigt grofweg tweederde van de wereldbevolking en driekwart van de wereldeconomie, en is daarom een essentieel platform om mondiale problemen zoals klimaatverandering, pandemieën of voedselprijzen te adresseren.
De G20 bewees zijn nut na de internationale financiële crisis in 2008, maar ziet zich anno 2023 opnieuw geconfronteerd met tal van mondiale crises die samenwerking tussen het Westen en de rest van de wereld vereisen. De zogeheten ‘Global South’ wordt onevenredig hard getroffen door klimaatverandering, die hoofdzakelijk is veroorzaakt door het Westen. Daarnaast lijden veel landen in het zuidelijk halfrond ernstiger onder de economische gevolgen van de coronapandemie en de hoge voedselprijzen als gevolg van de oorlog in Oekraïne.
Ten slotte kampt ‘ het mondiale Zuiden’ met een ongekende schuldencrisis die vraagt om een herziening van de schuldenlast en om hervorming van het mondiale financiële systeem. Veel landen, vooral in Afrika en Latijns-Amerika, gaan gebukt onder torenhoge schulden die ze nooit zullen kunnen aflossen, terwijl ze ondertussen door het IMF en de Wereldbank worden gedwongen tot ontwrichtende bezuinigingen. Al deze problemen schreeuwen om samenwerking en solidariteit tussen het Westen, BRICS en de armere landen.
Tot nog toe liep elke poging om consensus te bereiken stuk op de verdeeldheid rond de oorlog in Oekraïne. Het Westen wilde de Russische ‘invasie’ in Oekraïne veroordeeld zien in de slotverklaring van de G20, waar Rusland vanzelfsprekend niet mee wilde instemmen. In de rest van de wereld is de loyaliteit met Oekraïne veel minder vanzelfsprekend. Bovenal hebben zij andere problemen aan hun hoofd dan een oorlog op Europees grondgebied.
Het mag teleurstellend zijn dat er nu een halfslachtige formulering is opgenomen in de slotverklaring, maar met het oog op de grote uitdagingen waar de wereld voor staat, is het heugelijk dat de G20 overeind is gebleven. Een groot lichtpunt op de top in New Delhi is dan ook het nieuwe lidmaatschap van de Afrikaanse Unie. Als vertegenwoordiger van zo’n vijftig Afrikaanse landen met een bevolking van 1,4 miljard – die in 2050 zal zijn verdubbeld – mag deze stem niet ontbreken.
Voor de EU, met zijn krimpende bevolking en economische aandeel binnen de G21, zal het des te belangrijker worden om zijn betekenis te hervinden en moreel gezag uit te stralen. Zo zal de Global South op de klimaattop eind dit jaar in Dubai reikhalzend uitkijken naar de verwezenlijking van de beloftes van het Westen om klimaatschade te compenseren.
GEO-POLITIEK
