DE OUDE KURK VAN DE SURINAAMSE ECONOMIE WAS? OF…..IS?
“Kan je niet wat schrijven over dat Bauxiet ding?”. Nou, ezels balken, koeien loeien maar IK ga mij niet met zaken waar ik geen verstand van heb bemoeien. Dus ga ik niet “wat schrijven” over de opkomst en ondergang van wat eens de kurk van onze economie was.
Een kurk waarvan IEDEREEN altijd al wist dat ze elke dag kleiner werd maar desondanks elke dag meer gewicht kreeg om te dragen. Toen dankzij de noeste arbeid van één van de uitzonderingen in onze nationale politieke polemiek, heel veel van die kurk gevonden werd begon de ellende eigenlijk pas echt. Want ook de vader van de nationale planning liet zich een beetje terug meeslepen in die Bakhuys waanzin. Project niet haalbaar volgens Reynolds en daarna volgens Billiton, maar toch stug doorbouwen aan de spoorlijn en de haven. Waar de bouw van begonnen was voordat er überhaupt haalbaarheidsonderzoek gedaan was. Maar goed. Volgens velen waren het Bouta en Co die zo een 35 jaar geleden een einde maakten aan de West-Suriname droom. Nee, niet de wereldmarkt voor bauxiet en haar kinderen. En jammer genoeg voor Bouta is hij nu weer met Co de baas en is het nu niet het instorten van het bak van een huis, maar wordt serieus de Paranam raffinaderij afgebroken.
De raffinaderij die decennialang onze nationale trots is geweest en een baken voor de industrie die er maar niet kan komen. Wie Bouta en Co de schuld geven van het verdwijnen van de kurk, hebben de Revo niet begrepen. En begrijpen al helemaal geen snars van de historie van de bauxietindustrie in ons land. Niet dat Bouta en Co het toen zo goed hebben gedaan en het nu zo prima doen hoor. Come on.
Op 25 mei 2005 hadden wij namelijk verkiezingen. Never Change a Winning Team, dus moest Mr. Franco Demon, die met veel kunst en vliegwerk de Naamloze Vennootschap Grasshopper Aluminium Company een tweede leven aan het geven was, met veel tact ook het Bakhuys Bauxiet op de uitvoeringsagenda van zowel de Suralco als de Billiton Maatschappij Suriname had gekregen en ook de nieuwe-nu-alweer-oude mijnwet had laten klaarstomen, plaats maken voor iemand anders.
Kwik (weet u nog, operation Clean Sweep) kwam in de plaats, opgevolgd door Kwek (ach ja, wat moet een voorzitter van een landbouwpartij anders doen op een mijnbouw ministerie?) en daarna Kwak(zalver). Voor alle helderheid en duidelijkheid: ik beledig niemand en scheld ook niet uit. Want wie zijn immers de slimsten in Duckstad? Met die nieuwe muilkorfwet mag je immers niet onaardig zijn, dus ben ik dat ook niet. Een vreselijk slechte deal voor Suriname heette het in 2009: 800 miljoen investeringen in een hele nieuwe spoorlijn, uitdiepen van twee rivieren, bouw van een nieuwe haven te Apura, verharden van de weg naar West-Suriname inclusief vervangen van de meeste bruggen. En als icing on the cake: 10% aandelen. Voor noppes en voor niets. Het voorstel van onze zijde: we eisen aandeel in de raffinaderij te Paranam voor Alumsur, een uit gebakken lucht bestaande onderneming. Voor noppes en voor niets. Dus was het over en uit. Weg BHP-Billiton en in haar kielzog alle potentiële bonafide internationale interesse in ons land. Want wie wil kan blijven dromen, maar alleen Nobody is sinds 2009 nog echt geïnteresseerd om enig risico te nemen in ons land. Want zelf doen wij dat niet, dat laten we liever over aan anderen. Het gevolg: sluiten van de Paranam raffinaderij. Ekte ekte. Inderdaad. Super slechte deal toen. Is er niet gewaarschuwd dan? Jawel, maar wie luistert er nou naar een geoloog die eens minister van Natuurlijke Hulpbronnen en directeur van het Bauxiet Instituut was en die ook nog bezig was een heus boek te schrijven over de Brokopondo overeenkomst?
Ja. Dat was toen. En nu dan? Sinds 2009 hebben wij behalve op onze derriere zitten, niet veel gedaan. Vreemd is dat ook niet want onderhandelen is bij ons hetzelfde als bananen verkopen op de markt. Zitten wachten op de klant en dan zo duur mogelijk proberen te verkopen door de mooiste praatjes op de hangen.
Chinalco, Glenncore en nog pas Monaco Resources. Allemaal langslopende klanten die de bananen waarschijnlijk veel te krom vonden. Dus proberen we de klant die allang weggelopen is terug te halen. Voor de belofte dat hij misschien een keer terugkomt, kopen wij bij hem stroom die hij met ons water opwekt. Voor een prijs waarvoor wij onze olie verkopen. Beter kan niet volgens de President. On-ge-lo-ve-lijk. Ex-directeuren van zowel de Suralco als de Billiton en ook een hele lading aan mensen die de industrie in al haar facetten door en door kennen, en wie mag namens onze kinderen nog iets zien te breien van die rommel die Greg en Co hebben achtergelaten? Dan krijg je inderdaad als enige keuze mogelijkheden die aan ons gepresenteerd zijn geworden. Voor onze kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen is dit meer dan triest. Genoeg mogelijkheden om toch nog iets te kunnen maken van die schijnbare hoop rommel waarmee wij nu zitten. Maar daarvoor moet je creatieve geesten de ruimte geven.
Zoals die vreemde vogels die eens dachten een heuse kaolien industrie op te kunnen zetten. En alleen maar een fabriek te Moengo hebben gebouwd. Zonder Staatsinkomsten!
Columnist | Rogier I. Cameron