DE TOEKOMST VAN DE TECHNOLOGIE IN SURINAME IS ‘FEMALE AND FAB’
Door Terry-Ann Coley-Graham
Stel je bent een jonge vrouw die enthousiast zou zijn over een carrière in een vakgebied waar je geen andere vrouwen in treft? Daarnaast beschikt je niet over de financiële middelen beschikt om gemakkelijk toegang te krijgen tot het onderwijs dat nodig is om jouw vaardigheden te ontwikkelen? En wat als dit je niet tegen zou houden?
Dit is het verhaal van Julie Sundar. Een 26-jarige Surinaamse pionier, geboren in Guyana, die zich vanaf tienerjaren aangetrokken voelde door informatie- en communicatietechnologie (ICT), nadat zij in een tv-misdaaddramaserie (Person of Interest) had gezien hoe kunstmatige intelligentie werd gebruikt.
Nadat haar familie naar Suriname was verhuisd, maakte Sundar de middelbare school af en werkte in verschillende winkels, totdat ze de mogelijkheid vond om een opleiding in ICT te volgen. Maar naarmate de tijd verstreek, voelde ze dat ze geen vooruitgang boekte en begon ze zich af te vragen of ze een andere carrière moest kiezen. Toen ontmoette ze Theo Boomsma, mede-oprichter van IT-Core, een vereniging van professionals die ICT-innovatie en training in Suriname bevordert. In de periode dat zij als vrijwilliger mee hielp bij het ontwikkelen van een leerplan voor robotica-engineering voor kinderen, vernam hij van haar zorgen, en bood hij aan haar mentor te worden.
Foto: Julie Sundar en Theo Boomsma
In 2014 stelde Sundar het eerste meisjesteam samen voor de jaarlijkse Hackathon in Suriname. Het team eindigde als laatste in de competitie. Het jaar daarop besloot Sundar om alleen mannen te rekruteren (naast haarzelf) om een team te vormen, dat zou deelnemen aan de Internet of Things-challenge van het land, bekend als HackOmation.
Ondanks dat haar team deze wedstrijd won, dwong de ervaring Sundar om de obstakels te overwinnen die ze als vrouw op dit gebied tegenkwam. “Voor mij bestond het werken met de heren uit vele uitdagingen “, herinnert ze zich. “Er werd mij gezegd dat ik gewoon moest presenteren en me niet in de techniek moest verdiepen. Het was alsof ze me eerder zagen als iemand om mee uit te nemen, in plaats van degene die het team moest leiden. Het was erg frustrerend voor mij en ik wenste dat er meer vrouwen waren op ICT-gebied.”
In 2016 spoorde Sundar de jonge vrouwen op die hadden deelgenomen aan de Hackathon van 2014, en overtuigde hen om opnieuw met haar mee te doen aan hetzelfde evenement. Ze ontwikkelden een ‘augmented reality customer experience application’ voor klantervaringen, en deze keer eindigden ze als eerste in de competitie.
Door deze ervaring ontdekte Sundar haar missie: De technologiewereld in Suriname openstellen voor vrouwen. Twee jaar later richtte ze Codettes op, een stichting om meisjes en jonge vrouwen in de ICT voor te bereiden op een succesvolle carrière. “De reden dat ik met Codettes ben begonnen, was vooral omdat ik, toen ik in de ICT begon, niets wist”, zegt Sundar. “Ik was de enige vrouw in de sector, en het was best intimiderend om met alleen maar mannen te werken. Maar hoewel ik geen achtergrond in ICT had, kon ik veel bereiken door gewoon hard te werken en een mentor als Theo te hebben om me te begeleiden. Ik wilde mijn ervaring delen met andere vrouwen in de ICT, omdat ik wist dat zij hetzelfde voelden als mij.”
DE FAB ACADEMIE ERVARING
Een beslissende impuls voor de missie van Sundar kwam in 2019. Als onderdeel van het Suriname Business Climate and Innovation Program probeerden de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) en Suriname een proefproject te starten voor het vergroten van kennis in goedkope high-tech productie en technologische diensten. Het doel was om voort te bouwen op de eerdere ervaring van het land met het opzetten van een “Fab Lab” waarbij gebruikers toegang hebben tot digitale fabricagemachines en software om projecten te ontwikkelen.
Dit initiatief sponsorde Sundar, samen met zes andere jongeren uit Suriname, om deel te nemen aan de Fab Academy 2019, een intensief, multidisciplinair programma van 5 maanden dat studenten leert projecten te conceptualiseren, ontwerpen en prototypen met behulp van digitale fabricagetools en machines, die worden geleverd door MIT’s Center for Bits en atomen.
Gedurende het hele programma ondergingen de zeven studenten een rigoureuze training in een laboratorium, onder supervisie van de oprichter van Fab Academy, professor Neil Gershenfeld. Elke student moest een afstudeerproject voltooien, dat virtueel werd gepresenteerd aan de MIT-faculteit tijdens een Amazon-regiobijeenkomst over digitale fabricage in juni 2019.
Sundar’s laatste Fab Academy-project, “Green Tubes”, bestond uit een platform dat het op afstand monitoren van boerderijen in Suriname mogelijk maakt, door middel van een machine die ze heeft gemaakt met sensoren, microcontrollers en een mobiele app. Gershenfeld prees haar project.
Volgens Michael Hennessey, IDB Sector Specialist in de Competitiveness, Technology, and Innovation Division: “Het Fab Academy-programma bood een unieke kans voor de deelnemers in Suriname om praktische ervaring op te doen in het werken met digitale fabricagetools, waarbij ze elk leerden aan de hand van het bouwen van een project in hun interessegebied.”
Hij voegt toe: “Als resultaat van deze ervaring hopen we dat ze innovatieve projecten kunnen blijven ontwikkelen, kunnen samenwerken met andere Fab Labs in de regio en hun kennis en expertise lokaal kunnen overdragen, zodat digitale fabricagetechnologieën een katalysator kunnen zijn voor lokale ontwikkeling van vaardigheden en technologiebedrijven.”
Sundar, gevestigd in Paramaribo, ondersteunt deze instelling. Voor haar was Fab Academy een eye-opener: Het model maakte het mogelijk om projecten op afstand te runnen en bood waardevolle ervaring die ze kon doorgeven aan degenen die deze training niet konden betalen. Vrouwen en jonge meisjes werden de begunstigden, zo vervulde Sundar de missie die ze zichzelf had gesteld.
DE TOEKOMST VAN ICT IS VROUW
“Wij doen nu alles van de Fab Academy, alleen verlengd tot een langere periode [omdat haar studenten meestal met minder ervaring beginnen]”, zegt Sundar. “Mijn cursussen worden op dezelfde manier gedistribueerd – we leren de studenten online en laten ze naar het lab komen om specifieke projecten te doen. De vaardigheden die ik heb geleerd van Fab Academy, zoals 3D-ontwerpen, 3D-productie, werken met lasers en machines en bouwen een oplossing, draag ik aan hun over.”
Theo Boomsma, haar mentor, profiteerde ook van de Fab Academy-ervaring, aangezien zijn organisatie het lab leidt waar de studenten hun projecten uitvoerden. Hij is een groot voorstander van Codettes en is ook van plan om de technologische groei van het land te vergroten door zijn eigen programma’s op te schalen, naar het voorbeeld van de Fab Academy.
Ondertussen blijft het succes komen voor de Codettes. Stagiairs en afgestudeerden van hun Bootcamp- en Inno Starter-programma’s wonnen onlangs de eerste en tweede plaats in de Caribbean Girls Hackathon 2021, en dankzij hun nieuw verworven vaardigheden krijgen ze banen in Internet-of-Things-labs.
Sundar probeert nu een bachelordiploma te halen, terwijl zij Codettes landelijk en regionaal opschaalt. “Mijn mindset bij hen is dat ‘het niet alleen gaat om winnen, het gaat erom je vaardigheden te blijven ontwikkelen en je cv op te bouwen, dus als je solliciteert naar banen, kun je kiezen wat perfect bij je past en opvallen’ “, zegt ze.
Boomsma van zijn kant is van mening dat Sundar een beweging heeft veroorzaakt die nu niet meer te stoppen is.
“Het moest deze meisjes verteld worden dat ze het kunnen, het is geen ‘mannen’-ding”, zegt hij. “En dat is in wezen wat ze deed, en zij is er het voorbeeld van. We zien nu veel meisjes de ICT in, en dat is heel goed voor de sector.”
