EINDELIJK EERHERSTEL VOOR ANTON DE KOM, EXCUSES AAN FAMILIE
Bron: nu.nl
Het Nederlandse kabinet heeft de familie van de antikoloniale schrijver en verzetsheld Anton de Kom eindelijk excuses aangeboden “voor het leed dat hij en zijn gezin hebben ondervonden door toedoen van de toenmalige Nederlandse autoriteiten.”
De Kom werd in 1898 geboren in Suriname, dat toen een kolonie van Nederland was. Zijn vader was nog als slaaf ter wereld gekomen. In de jaren twintig vindt hij een baan in Nederland, maar hij ontwikkelt zich al snel tot schrijver en dichter. De Kom gaat lezingen geven over het slavernijverleden en publiceert dan ook kritische politieke artikelen. In de jaren dertig keert hij terug naar Suriname. Daar worden zijn lezingen verboden. De autoriteiten vrezen dat De Kom het verzet aanwakkert en zetten hem gevangen. Even later wordt hij verbannen en moet hij terug naar Nederland.
In 1934 schreef hij daar het boek ‘Wij slaven van Suriname’. Dat boek geldt als een belangrijke aanklacht tegen racisme, uitbuiting en koloniale overheersing. Het verscheen opnieuw in 2020. Vooral voor Surinamers is De Kom nog steeds een grote held. In de Tweede Wereldoorlog verzette De Kom zich vervolgens in Nederland tegen de nazi’s. Hij stierf in april 1945 in het Duitse concentratiekamp Sandbostel. Later kreeg hij postuum het verzetsherdenkingskruis. De Kom is ook opgenomen in de Canon van Nederland, een samenvatting van de geschiedenis van Nederland. Drie jaar geleden vroeg de Tweede Kamer het kabinet om zijn eerherstel.
De Kom was “een dapper man die streed voor rechtvaardigheid, gelijkheid en menswaardigheid. De daden van Anton de Kom en zijn belangrijke bijdrage aan de Nederlandse en Surinaamse geschiedenis verdienen eer en erkenning”, zei minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) maandag.
Hoekstra bood tijdens een bijeenkomst op zijn ministerie excuses aan de kinderen en andere familieleden van De Kom aan. In een verklaring laat de familie weten dat ze “ontroerd en verheugd” is over de rehabilitatie. “Dit eerherstel erkent de moed, de visie en de onvermoeibare inzet van een man die zich zijn hele leven heeft ingezet voor vrijheid en gelijkheid tegen de tijdgeest in.”
De familie heeft lang gestreden voor eerherstel. Ze zien de erkenning als “een stap naar een rechtvaardige samenleving, waarin we ons koloniale verleden verder onder ogen durven zien, verantwoordelijkheid nemen voor wat er gebeurd is en het leed erkennen dat mensen is aangedaan.”
De leerstoel aan de Vrije Universiteit Amsterdam, die er komt na overleg met de familie en de Anton de Kom Stichting, is volgens het ministerie gericht op de historische verwerking van het Nederlandse slavernijverleden, en hoe dit doorwerkt in het heden. Het gedachtegoed van De Kom zal daarbij centraal staan.
