GROOTSCHALIGE GOUDFRAUDE IN SURINAME: EEN ONVOORSTELBARE ONTHULLING

“Nu de grootschalige fraudezaak in de Surinaamse goudhandel en -productie, blootgelegd door econoom Anand Bihari, steeds meer aandacht krijgt in internationale media en met de komende verkiezingen in Suriname in het verschiet, acht onze redactie het cruciaal om een heldere samenvatting te bieden van deze spraakmakende materie.”

Een diepgravend gesprek in het programma “De Nieuwe Wereld” heeft een schokkende grootschalige fraudezaak in de Surinaamse goudhandel en -productie aan het licht gebracht. Econoom en onderzoeker Anand Bihari onthulde details van een zwendel die tussen 2006 en 2021 neerkomt op minimaal 8 miljard US dollar. Deze onthulling is gebaseerd op uitgebreide documentatie en strafklachten die Bihari heeft ingediend bij de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC), de beurswaakhond.

De fraude, die Bihari als “onvoorstelbaar” en “wereldwijd” van omvang omschrijft, centreert zich rond Iam Gold Corporation, een multinationale onderneming gevestigd in Toronto, Canada. Sinds 2006 exploiteert Iam Gold via haar dochteronderneming Rosebel Gold Mines NV goudmijnen in Suriname. Volgens Bihari’s onderzoek is er sprake van een systematische oplichting waarbij veel meer goud wordt gewonnen dan officieel wordt opgegeven. Dit bedrog benadeelt zowel aandeelhouders als de Surinaamse overheid, aangezien er aanzienlijk minder belasting wordt afgedragen. Bihari spreekt van “zwarte goudstroop”, een geheimhouding die de werkelijke omvang van de goudwinning verbergt.

De eerste aanwijzingen voor Bihari kwamen reeds in 2009, toen hij de resultaten van Iam Gold uit 2008 in de media volgde. De gerapporteerde winstmarges van 5 procent voor een goudmijnbedrijf wekten zijn argwaan: “Je accountants bloed ging precies… Ik hoor iets en ik zeg van hier kan iets niet eh kloppen.” Zijn aanvankelijke onderzoek toonde aan dat goud werd verduisterd door Rosebel Gold Mines. Met deze bevindingen benaderde hij in 2011 het parlement van Suriname en later het kabinet van de toenmalige president Bouterse. Hoewel de bevindingen aanvankelijk als “geweldig” werden ontvangen, stuitte Bihari al snel op tegenwerking. Een minister van Financiën die op basis van zijn onderzoek een eigen belastingteam had ingezet, werd binnen een week naar huis gestuurd. Dit was een vroege indicatie dat de fraude dieper reikte dan alleen het goudbedrijf.

De zaak is een schrijnend voorbeeld van hoe grondstofrijke landen kunnen worden beroofd van hun natuurlijke hulpbronnen. De methodiek van de fraude, die Bihari “heel ingenieus” noemt, is dusdanig dat het ook bij andere bedrijven en in andere contexten kan plaatsvinden. De implicaties voor de Surinaamse bevolking zijn enorm, aangezien miljarden dollars die de staatskas hadden moeten spekken, opzettelijk zijn omgeleid. De ingediende strafklachten bij de SEC omvatten niet alleen goudfraude, maar ook het witwassen van gelden, wat de ernst en de criminele aard van de operatie onderstrepen. Het onderzoek van Bihari, dat meer dan 5000 pagina’s aan documentatie omvat, wordt door deskundigen als “magnifiek, subliem, geweldig en waterdicht” omschreven.

De Verborgen B-Aandelen: Hoe een Juridisch Instrument Fraude Faciliteerde

De kern van de grootschalige goudfraude in Suriname ligt in een ingenieuze aandelenconstructie, zoals onthuld in een recent interview. Econoom en onderzoeker Anand Bihari legt uit dat de dochteronderneming van Iam Gold Corporation in Suriname, Rosebel Gold Mines NV, twee typen aandelen heeft uitgegeven: klasse A-aandelen en klasse B-aandelen. Hoewel in publieke uitingen en jaarverslagen van Iam Gold en de Surinaamse regering slechts melding wordt gemaakt van A-aandelen, waaruit zou blijken dat Suriname een 5% belang en Iam Gold een 95% belang heeft, ligt de werkelijkheid anders.

Bihari’s onderzoek, gebaseerd op negen authentieke documenten – waaronder een wettelijk product van de staat Suriname en de hoofdovereenkomst tussen de staat en de multinational – toont onomstotelijk aan dat B-aandelen bestaan.

Deze documenten, die Bihari ontdekte in de bibliotheek van het Surinaamse parlement, onthullen dat Suriname effectief een 30% belang heeft en Iam Gold 70%. Dit is een aanzienlijke afwijking van de officieel gecommuniceerde 5% voor Suriname. Het verschil van 25% verdwijnt spoorloos in de officiële rapportages.

De functie van deze B-aandelen is cruciaal voor de fraude. Ze zijn bewust gecreëerd als instrument om bedrog te plegen en overheidsfunctionarissen en topbestuursleden van de multinational te bevoordelen. Terwijl de B-aandelen contractueel recht hebben op winstaandeel of dividend, wordt dit nooit gerapporteerd. “Er bestaan B-aandelen, maar er wordt nooit gerapporteerd dat de B-aandelen recht hebben op een winstaandeel of dividend,” aldus Bihari. Dit betekent dat de winst die aan deze B-aandelen gekoppeld is, buiten de officiële boeken en belastingaangiften wordt gehouden, waardoor aandeelhouders en de staat Suriname worden benadeeld.

De bewuste verzwijging van de B-aandelen en de bijbehorende dividenden wijst volgens Bihari op opzet en samenzwering tussen regeringsfunctionarissen, topfunctionarissen en de directie van Iam Gold. Het doel is zelfverrijking ten koste van de staat en de legitieme aandeelhouders. Accountants hebben jaarrapporten goedgekeurd die vol staan met valse informatie, wat duidt op de medeplichtigheid of nalatigheid van controleurs. De aanwezigheid van twee soorten aandelen bij slechts twee partijen (de staat Suriname en Iam Gold) was onnodig, wat de frauduleuze intentie verder benadrukt. De B-aandelen dienden logischerwijs als een mechanisme om geldstromen buiten het reguliere zicht te houden.

Anand Bihari’s rapporten, die de SEC nu in bezit heeft, zijn doordrongen van bewijzen, waaronder kopieën van authentieke bewijsdocumenten en jaarverslagen van Iam Gold die indirect bewijs leveren. De bewijzen zijn “waterdicht” en de feiten “onuitwisbaar”, wat de beschuldigingen van fraude en witwassen ondersteunt. Deze onthulling van de verborgen aandelenstructuur werpt een pijnlijk licht op de kwetsbaarheid van transparantie in de grondstoffensector en de noodzaak van een strikt toezicht.

Een Wereldwijd Netwerk en Tegenwerking: De Strijd tegen Goudfraude in Suriname

De grootschalige goudfraudezaak in Suriname, onthuld door econoom en onderzoeker Anand Bihari, blijkt veel verder te reiken dan de Surinaamse grenzen, met een complex wereldwijd netwerk en aanzienlijke tegenwerking tegen onderzoeksinspanningen. Iam Gold Corporation, het Canadese moederbedrijf, heeft dochterondernemingen in drie West-Afrikaanse landen: Ghana, Burkina Faso en Senegal. Het goud dat in Suriname wordt gewonnen, wordt vervolgens verhandeld, geraffineerd en te gelde gemaakt in Europa, met name in Zwitserland en Italië. Een belangrijke connectie in dit netwerk is Dubai, waar het beruchte Carlotti Jewelry Group actief is, een bedrijf dat bekendstaat om fraude op het gebied van goud.

Bihari benadrukt dat deze fraude een wereldwijd karakter heeft, waarbij verschillende partijen en zelfs overheidsdienaren een rol spelen. Suriname vormt hierin een centrale speler, maar de tentakels van de fraude strekken zich uit over continenten. De betrokkenheid van een dergelijk wijdverspreid netwerk maakt het des te moeilijker om de volledige omvang en alle betrokkenen te ontmaskeren.

De weg naar het blootleggen van deze fraude was voor Bihari bezaaid met obstakels en persoonlijke risico’s. Na zijn eerste onderzoek in 2011, waarin hij de toenmalige regering Bouterse confronteerde met bewijzen van goudverduistering, werd hij direct tegengewerkt.

De belofte van president Bouterse om zijn onderzoek te ondersteunen, werd verbroken, en een minister van Financiën die onafhankelijk onderzoek deed op basis van Bihari’s bevindingen, werd binnen een week naar huis gestuurd.

Dit was een cruciale indicatie dat de regering niet alleen wist van de fraude, maar er waarschijnlijk ook bij betrokken was. “Mijn stelling dat sinds 2011 Roosebel Gold Mines effectief van Bouterse is geworden,” merkt Bihari op, wat impliceert dat de multinational onder druk is gezet om de fraude in het voordeel van de toenmalige regering te laten verlopen.

De tegenwerking escaleerde verder toen Bihari in 2017 probeerde Surinaamse politieke partijen te ondersteunen met zijn bevindingen, in de hoop zo een parlementair onderzoek af te dwingen. Zijn pogingen werden geblokkeerd, en kort voor de verkiezingen in 2020 werd Bihari zelfs bedreigd, wat hem dwong Suriname te verlaten. “4 weken voor de verkiezingen zegt Bouterse via zijn buikspreker we moeten Bihari op een vliegtuig zetten,” vertelt hij. Eenmaal terug in Nederland heeft Bihari zich bekwaamd in het Amerikaanse financiële en strafrecht om zijn rapporten zo op te stellen dat ze als strafzaken kunnen dienen.

De bewijslast die Bihari heeft verzameld, waaronder meer dan 5000 pagina’s aan authentieke documenten en jaarverslagen, is waterdicht bevonden door onafhankelijke accountants en een strafrechtadvocaat. De SEC in de Verenigde Staten beschikt nu over deze documenten en is bezig met het onderzoek. Dit internationale juridische traject is van essentieel belang, aangezien de fraude een mondiale dimensie heeft en de pogingen tot onderzoek in Suriname zelf op zware tegenwerking stuitten. De zaak toont aan hoe diep verankerd corruptie kan zijn en de moed die nodig is om dergelijke complexe en gevaarlijke netwerken te ontrafelen.

Investeringen versus Opbrengsten: De Onlogische Cijfers als Bewijs van Goudfraude

Een van de meest overtuigende bewijzen van de grootschalige goudfraude in Suriname komt voort uit de analyse van de kapitaalinvesteringen versus de gerapporteerde goudproductie van Iam Gold Corporation. Econoom Anand Bihari benadrukt dat er een onlogische relatie bestaat tussen deze twee factoren, wat een “smoking gun” vormt voor de systematische verduistering van goud.

Volgens het interviewtranscript vinden de kapitaalinvesteringen van Iam Gold jaarlijks plaats, van 2003 tot en met 2019. Deze investeringen, die in het blauw worden weergegeven op de presentaties van Bihari, omvatten de aanschaf van nieuwe machines, chemische tanks (silo’s) en grondverzetmachines. Het zijn “uitbreidingsinvesteringen”, wat betekent dat ze gericht zijn op het vergroten van de productiecapaciteit. “Als je uitbreidingsinvesteringen pleegt, dat je navan mag verwachten dat de goudproductie daadwerkelijk ook omhoog gaat,” stelt Bihari. Bovendien zijn er ook vervangingsinvesteringen die de bestaande capaciteit in stand houden. Een goed geleide managementorganisatie zou dergelijke investeringen alleen doen als een toename van de goudproductie te verwachten is.

De fysieke bewijzen ondersteunen deze investeringslogica. Bihari beschikt over videomateriaal en foto’s die laten zien dat het aantal chemische tanks, essentieel voor het winnen van goud, aanzienlijk is toegenomen. In 2004 waren er acht van dergelijke silo’s aanwezig; in 2019 waren dit er achttien. Deze uitbreidingen bevestigen dat de productiecapaciteit van de goudmijn daadwerkelijk is vergroot.

Echter, de gerapporteerde goudproductie vertelt een heel ander verhaal. Hoewel er aanvankelijk van 2004 tot 2011 een toename van de goudproductie werd gerapporteerd, bereikte deze een piek in 2011 en daalde daarna significant.

Dit is uiterst merkwaardig, gezien de continue en toenemende investeringen in uitbreiding van de capaciteit. “In 2011 zien we een knik omlaag,” merkt Bihari op, “terwijl de investeringen blijven toenemen en die silo’s worden gebouwd.”

Deze “onlogische relatie” vormt een cruciaal bewijsstuk in de fraudezaak. De daling in gerapporteerde productie, ondanks de groeiende investeringen, is volgens Bihari te verklaren door het toenemende percentage goud dat buiten de officiële boeken werd gehouden. Hij stelt dat de knik in 2011 samenvalt met het moment dat hij de regering Bouterse confronteerde met zijn bevindingen. Het is zijn “stelling dat sinds 2011 Roosebel Gold Mines effectief van Bouterse is geworden,” wat impliceert dat de toenmalige regering de multinational onder druk zette om een deel van de goudopbrengsten ten eigen bate te verduisteren.

Het is buitengewoon moeilijk om de werkelijke goudwinning feitelijk vast te stellen, wat dit type fraude in de grondstoffensector zo kwetsbaar maakt voor misbruik. Door de logica van investeringen versus opbrengsten te analyseren, heeft Bihari echter de verborgen realiteit van “zwart goud” kunnen blootleggen. Dit goud, dat buiten de reguliere boeken om wordt gewonnen en verhandeld, vertegenwoordigt miljarden dollars die aan de Surinaamse staat en haar bevolking zijn onttrokken. De discrepantie tussen wat wordt geïnvesteerd en wat wordt gerapporteerd, dient als een krachtig en onweerlegbaar bewijs van de diepgewortelde fraude.

Bronvermelding: Dit artikel is een samenvatting van een origineel transcript uit het desbetreffende video-interview “De Nieuwe Wereld: Verdiepende gesprekken in een tijd van verandering” met Anand Bihari.

UNITEDNEWS