IS SURINAME WEL READY VOOR DE NEDERLANDSE BOEREN?
FOTOBIJSCHRIFT: Jaren geleden gingen de bewoners van het inheemse dorp Matta massaal cassave kweken, met het voouitzicht deze te kunnen leveren aan de cassavefabriek te Zanderij. Maar de fabriek nam niets af en de boeren bleven met hun cassave zitten
President Chandrikapersad Santokhi riep vorig jaar september enthousiast Nederlandse boeren op om zich in Suriname te vestigen. Reacties zijn tot nu toe uitgebleven, maar de hoop blijft dat een nieuwe lichting boeroes komt en de agrarische sector de hoognodige impuls zal geven, zodat Suriname eindelijk eens echt de voedselschuur voor de regio kan worden.
Suriname zou een agrarisch paradijs kunnen zijn. Met de nadruk op ‘zou’, want in werkelijkheid komt er al decennia heel weinig van de grond om de landbouw en veeteelt te bevorderen. Iedere week roept de een of andere ‘deskundige’ wel iets waaruit blijkt dat Suriname een enorme agrarische potentie heeft. Daar is geen woord van gelogen, want stop een zaadje in de grond en je ziet bij wijze van spreken iets eetbaars naar boven schieten.
Ten tijde van de regering-Bouterse zou het land met de cassavefabriek bij Zanderij miljoenen verdienen aan de export. En de Israëlische LR Group zou voor miljoenen US dollars een hypermoderne productiefaciliteit op de voormalige Staatsboerderij opzetten en 4,2 miljoen liters melk, 2.000 ton kippenvlees en vijf miljoen eieren voor de lokale markt leveren. Het zijn slechts enkele van de vele grootse ambitieuze plannen die opeenvolgende regeringen hebben gelanceerd maar nooit wat geworden zijn.
Ondanks het nog niet ontwikkeld agrarisch klimaat leek het Santokhi een goed idee om te proberen Nederlandse boeren deze kant op te halen. Die hebben zwaar te verduren in hun eigen land, vooral door de klimaatmaatregelen waardoor de stikstofuitstoot drastisch verminderd moet worden. Voor veel boeren betekent dit dat zij hun bedrijf zullen moeten opdoeken.
“Ik zeg: kom hierheen, wij hebben die ruimte wel. Is grond voor u in Nederland een probleem? Wij hebben land, laten we samen die agro-industrie hier opzetten”, zei Santokhi tijdens zijn bezoek aan Nederland.
De vraag is of het staatshoofd wel genoeg heeft nagedacht over zijn aanbod. Aan de andere kant: als je het niet probeert, zal er nooit iets van de grond komen. En zo’n 175 jaar geleden is het met de boeroe’s toch ook gelukt? Die kwamen tussen 1845 en 1853 naar hier om vooral de armoede in Nederland te ontvluchten. Weliswaar stierven velen van hen in het begin aan tropische ziekten, maar de nazaten van degenen die overleefden, hebben hun plek in de samenleving duurzaam en zeer respectabel verworven.
Maar om een nieuw lichting boeren zo’n 175 jaar later te lokken, zullen er aan Surinaamse zijde nog wel structureel werk verzet moeten worden. Allereerst zal het investeringsklimaat drastisch moeten worden verbeterd. Nederlandse boeren zijn niet te beroerd om geld uit te geven, maar ze moeten er wel zeker van zijn dat hun investering welbesteed is. Bovendien zijn ze gewend met de meest hoogstaande technologieën hun bedrijf te runnen. Dan zal bijvoorbeeld Telesur ook een tandje moeten bijzetten om ervoor te zorgen dat de internetverbindingen veel beter worden dan ze nu zijn. Hetzelfde geldt voor de dienstverlening van de EBS en niet te vergeten in de gezondheidszorg. Daar hechten Nederlanders erg veel waarde aan. De overheid zal verder moeten zorgdragen voor een feilloze infrastructuur.
En dan zijn er nog andere beren op de weg. Boeren in Nederland eisen (en krijgen) vaak een commercieel acceptabele opkoopprijs van groenten en met name melk. In Europa krijgen veel boeren bergen Europese subsidie. Gaat Santokhi die ook kunnen verstrekken?
En wat is de rol van de duizenden lokale boeren in dit geheel die nu al nauwelijks hun hoofd boven water kunnen houden?
Wat zijn de gevolgen voor het milieu als je hier duizenden, zo niet tienduizenden of zelfs honderduizenden stuks vee laat rondlopen? Allemaal vragen waar Santokhi nog een antwoord op moet vinden.
Zolang die antwoorden er nog niet zijn, zullen Nederlandse boeren nog een afwachtende houding blijven aannemen.
ANALYSE|ARMAND SNIJDERS
