KNALLENDE DIPLOMATIEKE RUZIE TUSSEN AMBASSADEURS AMERIKA EN CHINA

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Foto: Ambassadeur van China Dr. Xu Hong. © Frank Jansen

De ruzie tussen de Verenigde Staten en China over wie er zou hebben gefaald in het aanpakken van de coronapandemie, is in Nederland ontaard in een stevige diplomatieke rel tussen de ambassadeurs van beide supermachten.

De Chinese ambassadeur in Nederland, Xu Hong, reageert ongekend fel op de uitlatingen van zijn Amerikaanse collega in Nederland, Pete Hoekstra. Die verweet China vrijdag in een interview met deze krant dat het land waar de corona-uitbraak begon vervolgens onvoldoende en onbetrouwbare informatie daarover aan de wereld zou hebben verstrekt. Andere landen, met voorop de Verenigde Staten, zouden daardoor in veel grotere problemen zijn gekomen dan nodig was geweest, stelt Hoekstra.

Die aantijgingen worden niet gepikt door zijn Chinese collega in Den Haag. In een exclusieve schriftelijke reactie aan deze krant (onder de kop: ‘Een vriendelijke herinnering aan ambassadeur Hoekstra: denk aan je eigen plichten’) stelt ambassadeur Xu eerst nog hoffelijk dat zijn Amerikaanse collega weliswaar ‘een actieve ambassadeur is’, maar wel eentje die ‘zijn energie verkeerd aanwendt’. Eerder noemde Xu de Amerikaanse beschuldigingen al ‘in strijd met het menselijk geweten en de morele principes’.

Lesje

Ambassadeur Xu Hong retourneert de uitspraken van de in Groningen geboren ex-politicus Hoekstra eerst met een lesje diplomatie: ‘Iedereen met gezond verstand weet dat de ambassadeur van een land, als gevolmachtigde vertegenwoordiger, een verheven positie heeft en belangrijke verantwoordelijkheden draagt. In het Verdrag van Wenen inzake diplomatieke betrekkingen zijn vijf taken van de ambassade opgenomen…’ Na een opsomming van het diplomatieke takenpakket trekt Xu een conclusie: ‘Daarbij staat geen woord over het nadrukkelijk of impliciet ondermijnen van de relaties tussen het ontvangende land en een derde land’. Lees: het is niet de rol van een Amerikaanse ambassadeur om, volgens Xu, de relatie tussen Nederland en China te ondermijnen.

Xu Hong vervolgt dan: ‘Maar ambassadeur Hoekstra lijkt het leuk te vinden om zulke dingen te doen en ziet dat zelfs als zijn grote taak. In het interview van vandaag in het AD bevestigt hij dit nogmaals. We weten dat de VS zeer ernstig worden getroffen door de pandemie en dat het land het hoogste aantal bevestigde besmettingsgevallen ter wereld heeft. We zijn hier bezorgd over en hopen oprecht dat de Amerikaanse epidemie vroegtijdig onder controle zal worden gebracht, wat goed is voor de hele wereld. Moet de Amerikaanse ambassadeur in Nederland op dit kritieke moment dan ook niet focussen op het bevorderen van en deelnemen aan internationale samenwerking in de strijd tegen de pandemie?’

VS-ambassadeur Pete Hoekstra.
VS-ambassadeur Pete Hoekstra. © Pix4Profs/Marcel Otterspeer

Rammelend

Hoekstra verweet China niet echt mee te betalen aan de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en rammelende informatie te hebben verstrekt sinds het uitbreken van de epidemie in de Chinese stad Wuhan. In navolging van de Amerikaanse vice-president Mike Pence – verantwoordelijk voor de strijd tegen het virus in de Verenigde Staten – vermoedt ook Hoekstra een gebrek aan transparantie over het besmettingsgevaar van de kant van de Chinezen. Mede daardoor zouden andere landen en de Verenigde Staten de risico’s van de epidemie verkeerd hebben ingeschat. Xu Hong vindt dat kolder: ‘Feit is dat China eind december vorig jaar het eerste casusrapport ontving en begin januari de WHO daarvan formeel op de hoogte bracht. Alle data van het nieuwe coronavirus deelde China met de WHO en met landen over de hele wereld, op 12 januari.’

Sindsdien heeft China de gegevens elke dag bijgewerkt, waarbij het melding maakt van de uiterst besmettelijke, zeer gemene en zeer schadelijke kenmerken van het virus, en van China’s onderzoek naar diagnose- en behandelmethoden, aldus Xu. ‘China nodigde ook internationale experts uit om ter plaatse te kijken. De WHO heeft herhaaldelijk de snelle, open, transparante en verantwoordelijke aanpak van China gewaardeerd. Onlangs zei Richard Horton, hoofdredacteur van het bekende medische tijdschrift The Lancet, ook: “We wisten in de laatste week van januari dat dit eraan kwam. De boodschap vanuit China was volkomen duidelijk, dat een nieuw virus, met een pandemisch potentieel, steden trof.” Moeten we deze experts of ambassadeur Hoekstra geloven?’

Vragen

Dan stelt Xu Hong op zijn beurt schriftelijke vragen aan zijn Amerikaanse collega: ‘Waarom heeft het Amerikaanse Center for Disease Control and Prevention op 15 januari een waarschuwing gegeven over het nieuwe coronavirus? Waarom is op 25 januari de sluiting van het Amerikaanse Consulaat-Generaal in Wuhan aangekondigd en het personeel teruggetrokken? Waarom werd de grens gesloten op 2 februari voor alle Chinese burgers en buitenlanders die in de afgelopen 14 dagen naar China waren geweest? Het moet bekend zijn dat de uitbraak in de Verenigde Staten meer dan een maand na het nemen van deze maatregelen begon.’

Amerika kon dus heel goed weten wat er speelde, stelt Xu Hong. Er is in veel Amerikaanse kranten over het virus geschreven, net als in veel medische tijdschriften in de VS, aldus de ambassadeur. ‘Nog belangrijker is dat de hele wereld de afgelopen drie maanden heeft kunnen zien welke strikte maatregelen China heeft genomen, wat een bittere strijd het Chinese volk heeft gevoerd en welke enorme offers zijn gebracht om de verspreiding van de epidemie te stoppen. Uit heel de wereld zijn de beste wensen ontvangen: Stay Strong, China en Stay Strong, Wuhan. Dr. Bruce Aylward, hoofd van de gezamenlijke missie China-WHO voor COVID-19, zei dat ‘honderdduizenden Chinezen hebben geprofiteerd van de enorme inspanningen’ van China. Is ambassadeur Hoekstra echt blind en doof voor de waarheid?’

Twee wereldleiders: Donald Trump en Xi Jinping.
Twee wereldleiders: Donald Trump en Xi Jinping. © AP

WHO

China heeft altijd open kaart gespeeld met de WHO, aldus Xu. Ook betaalt het land veel meer aan de organisatie dan Hoekstra zegt in het interview. China draagt jaarlijks voor 57,4 miljoen dollar bij aan het mondiale waken over de gezondheid van de wereld, aldus Xu Hong. Daar komen jaarlijks nog ettelijke miljoen aan vrijwillige bijdragen bij, plus een donatie van 20 miljoen dollar voor de strijd tegen COVID-19. ‘Hoekstra verdraait de bijdrages van China. Als het zijn boodschap is dat de VS geen behoefte heeft aan Chinese coöperatie dan moet hij dat duidelijk zeggen’.

‘Het meest absurde is dat ambassadeur Hoekstra op de vraag wat anderen kunnen leren van de ervaring van China antwoordt: “Wat China kan leren, is hoe goed de Verenigde Staten en Europa samenwerken in deze crisis.” Welnu, China is bereid om nederig van andere landen te leren. Er zijn ook veel goede dingen in de Verenigde Staten waar we van kunnen leren, maar we zullen zeker niet leren van mensen als ambassadeur Hoekstra. We zeiden al dat ambassadeur Hoekstra het leuk vindt om China te lasteren en Chinees-Nederlandse relaties te ondermijnen. Dit is een op feiten gebaseerde conclusie. We hebben alle tweets bekeken die hij sinds januari heeft gepost, waaronder meer dan een dozijn belastend of negatief suggestief voor China. Hij maakte dergelijke opmerkingen ook op televisie en in kranten en bij andere sociale gelegenheden… Mensen begrijpen gewoon niet of hij het deed vanwege zijn persoonlijke professionaliteit en stijl, of het volgen van de instructies van Washington?’

Systemen

Het vreedzaam naast elkaar bestaan van landen met verschillende systemen, is altijd een basisprincipe van de Chinese diplomatie geweest, aldus Xu Hong. ‘Als ambassadeur Hoekstra van mening is dat de relatie tussen de Verenigde Staten en Nederland alleen kan worden gehandhaafd door de relatie tussen China en Nederland te vernietigen, dan is hij kennelijk niet erg zeker over het fundament van de relatie tussen de Verenigde Staten en Nederland? We raden ambassadeur Hoekstra vriendelijk aan zijn huiswerk te maken voordat hij openlijk commentaar geeft op China, inclusief het verduidelijken van de basisfeiten, en ook dat hij zorgvuldig het internationaal recht bestudeert, met name het Verdrag van Wenen inzake diplomatieke betrekkingen.’

BRON|WERELDNIEUWS