KONINGSPAAR KOMT VOORLOPIG NIET NAAR SURINAME
Auteur: Armand Snijders.
President Chandrikapersad Santokhi heeft tijdens zijn recente verblijf vorige week aan België en Nederland via demissionair premier Mark Rutte opnieuw koning Willem-Alexander uitgenodigd voor een bezoek aan Suriname. Maar het zal nog wel even duren voordat de Nederlandse vorst ook daadwerkelijk komt. Áls hij al gaat komen, want er liggen heel veel obstakels op de weg.
In september 2021 had Santokhi tijdens zijn korte ontmoeting met de Nederlandse koning in het paleis Noordeinde in Den Haag het vorstenpaar ook al uitgenodigd voor een bezoek aan zijn land. De president zag het toen al helemaal voor zich dat Willem-Alexander en zijn vrouw, koningin Màxima, de viering van 47 jaar Srefidensi zouden bijwonen. Dat zou het absolute hoogtepunt van zijn presidentschap zijn geweest.
En hoewel men het in politiek Den Haag ook wel zag zitten, omdat ‘een staatsbezoek van de koning goed zou zijn om de relatie tussen Nederland en Suriname een verdere impuls te geven’, kwam het er niet van. In Nederland wilde men liever de kat nog even uit de boom kijken om te zien welke kant het met de oud-kolonie op zou gaan.
Met Santokhi zit er na tien jaar Desi Bouterse wel weer een schone president, maar dat kun je van de vicepresident, Ronnie Brunswijk, absoluut niet zeggen. Hij moet immers nog lange gevangenisstraffen in Nederland en Frankrijk uitzitten. En aan drugscriminelen kan je als koning flink je handen branden, zo heeft Willem-Alexander ervaren.
Hij ging in 2010 op de foto in de wandelgangen van de wereldkampioenschappen voetbal (als kroonprins) in Zuid-Afrika met Piet Wortel, de veroordeelde mati van Brunswijk. Niet dat de oranjetelg enig idee had wie Wortel was, maar die foto van hem, Wortel en Màxima achtervolgt hem tot op de dag van vandaag. Zeker nu de zware jongen in Nederland weer voor de rechter staat na drie jaar met de bescherming van Brunswijk in Suriname uit de handen van de Nederlandse justitie kon blijven. Wortel is dus uiteindelijk opgepakt, maar Brunswijk zit er nog altijd. En die heeft zichzelf inmiddels tot (nep)koning laten kronen. In Nederland is het een spookbeeld dat Willem-Alexander straks de hand moet schudden van iemand met een gekochte koningstitel.
Zijn veroordeling bij verstek zal voor leden van het koninklijk huis echter het grootste obstakel zijn om op het vliegtuig naar Paramaribo te stappen. Zoals het besmette verleden en de veroordeling van Bouterse de moeder van Willem-Alexander, Beatrix, ook heeft verhinderd om toen zij koningin was naar Suriname te komen.
Ze was hier in 1966 als prinses al met prins Claus tijdens hun uitgebreide huwelijksreis, toen Willem-Alexander verwekt zou zijn. Want precies negen maanden later zag hij het levenslicht. Ook was ze op 25 november 1975 getuige van de onafhankelijkheidswording van Suriname. Als koningin is ze hier echter nooit geweest. Ze werd in 1980 gekroond, twee maanden na de staatsgreep van Bouterse.
In 1994 zei de toenmalige woordvoerder van de Nederlandse ambassade, Anne van Leeuwen, dat het ondenkbaar was dat Bouterse door Beatrix op Huis ten Bosch (haar woonpaleis) op de thee zou worden uitgenodigd als hij ooit president zou worden. En hij sloot ook uit dat zij op staatsbezoek naar Suriname zou gaan als hij nog vrij rondliep of leefde.
Bouterse leeft nog en loopt nog vrij rond, dus je kan ervan uitgaan dat een koninklijk bezoek aan de oud-kolonie nog steeds gevoelig ligt. Ook al omdat er met Brunswijk nog een probleem bij is gekomen. Daarnaast is het onder Santokhi al tijden onrustig in Suriname en zijn er te veel financieel-economische en sociale problemen. Er moet daardoor ook een inschatting worden gemaakt in hoeverre die problemen een bezoek kunnen verstoren.
Aan de andere kant zou de koninklijke aanwezigheid wel een belangrijk signaal kunnen zijn aan de samenleving dat ze er niet alleen voor staan en dat Nederland -op bepaalde vlakken- er nog voor Surinamers is. Vooral door de op 1 juli in Amsterdam door de koning uitgesproken excuses voor het slavernijverleden, die over het algemeen goed zijn ontvangen in de Surinaamse gemeenschap, kan met een bezoek een extra hart onder de riem worden gestoken.
Toch ligt het niet voor de hand dat Willem-Alexander dan zijn reis zal plannen. Ook in Nederland beseft men heel goed dat de afschaffing van de slavernij vooral een Afro-Surinaams ding is dat nauwelijks leeft bij andere Surinamers.
Dus om te voorkomen dat hij het verwijt krijgt een bepaalde etnische groep voor te trekken, zal een Srefidensi-viering hem beter uitkomen. En dan bij voorkeur in die van 2025, als Suriname een halve eeuw onafhankelijk is. En als er nieuwe verkiezingen in de oud-kolonie zijn geweest en de rol van Brunswijk uitgespeeld zal zijn – daar gaat vrijwel iedereen tenminste vanuit.
Het is dan ook precies vijftig jaar geleden dat zijn moeder Beatrix aanwezig was om met eigen ogen te aanschouwen hoe de eerste Surinaamse vlag werd gehesen. En zeventig jaar geleden dat zijn oma, Juliana, als laatste koningin Suriname bezocht.
OPINIE
