MONETAIRE FINANCIERING PAS NA 2024 WETTELIJK MOGELIJK
Tot 2024 zal de regering overheidsuitgaven niet monetair financieren. Alleen bij overmacht en daarenboven pas na bij wet daartoe te zijn gemachtigd door De Nationale Assemblee zou dit eventueel kunnen gebeuren.
Zo is vastgelegd in de nieuwe Centrale Bankwet, hield financiënminister Armand Achaibersing het parlement donderdagavond voor. Tijdens zijn spreekbeurt had Bep-fractieleider Ronny Asabina kanttekeningen geplaatst bij de bepaling in de wet dat na 2024 monetaire financiering mogelijk wordt. Hij gaf aan het gevoel te hebben dat met artikel 47 van de conceptwet wettelijk ruimte wordt geschapen voor de regering om in verband met de verkiezingen van 2025 zaken monetair te financieren, wat de daarna komende regering in enorme problemen zou kunnen brengen.
“Dit artikel geeft onomwonden aan dat de regering monetair mag financieren tot en met 31 december 2024. Hoe verhoudt zulks zich met de agreement met IMF? Dit is een blok voor de voeten van de toekomstige regering. Hierover spreken wij ons diepe onbehagen uit. Dit is problemen afschuiven; yu mag beri eng gi a komende regering,” stelde Asabina. Hij riep op dit artikel uit het wetsontwerp te verwijderen en stelde dit principieel voor zijn fractie.
“Als fractie hebben wij eerder niet tegen een wet gestemd. Als dit gehandhaafd blijft, mag u weten dat wij tegen de wet gaan stemmen. Monetaire financiering komt traumatisch over bij de samenleving,” aldus de parlementariër.
Volgens minister Achaibersing heeft de datum van 2024 niets te maken met de verkiezingen. Hij benadrukte dat in de wet is opgenomen dat de mogelijkheid tot afwijking via machtigingswet pas mogelijk is na 2024. “Dus tot 2024 zal van deze voorziening geen gebruik kunnen worden gemaakt. De vraag is gesteld waarom 2024. Laat mij u ten eerste aangeven dat er geen relatie bestaat met het feit dat 2025 een verkiezingsjaar is. De reden is veel simpeler,” zei de bewindsman. Hij voerde aan dat het IMF-programma tot eind 2024 loopt. Gedurende dit programma is “indien het zo is dat er een situatie van overmacht bestaat – dus bijvoorbeeld een natuurramp – er binnen het programma voorzieningen om dit op te vangen”. Als voorbeeld noemde hij de ‘Resilience and Sustainability Trust’ – die op initiatief van de premier van Barbados, Mia Mottley, tot stand is gekomen.
De minister legde uit dat monetaire financiering inhoudt dat de Staat tijdelijk geld leent bij de Centrale Bank om haar uitgaven te financieren. In beginsel is monetaire financiering geen probleem, meent Achaibersing, want het kan gebeuren dat de Staat tijdelijk wat extra middelen nodig heeft. “Als het gaat om een tijdelijke noodsituatie, dan is het geen probleem en zelfs belangrijk dat de Centrale Bank inkomt. Denkt u aan een situatie van COVID. Het is de taak van de Staat om in geval van een pandemie de burgers te beschermen. Daarbij kan het dat er dringend geld nodig is om dit te financieren. Niemand zal het er mee oneens zijn dat monetaire financiering dan tijdelijk gerechtvaardigd is”.
Het geld dat in een noodsituatie is geleend, zal wel zo snel als mogelijk terug moeten worden betaald.
Volgens de minister gaat het pas mis wanneer de Staat de Centrale Bank gaat beschouwen als een gratis ATM waar je ongelimiteerd geld kan pinnen.
“Men maakt dan misbruik van het instrument van monetaire financiering. De geschiedenis heeft ons geleerd wat dan het gevolg is”. Hij voerde verder aan dat in huidige Bankwet is opgenomen dat monetaire financiering onder voorwaarden is toegestaan. In deze oude Bankwet is er volgens hem, in feite sprake van een gentlemen’s agreement.
Achaibersing: “Er is een understanding tussen de minister en de governor dat men het instrument niet gaat misbruiken. Maar als er geen gentlemen zijn, dan gaat het mis. En dat hebben we gezien”.
Daarom is het, aldus de bewindsman, belangrijk in de nieuwe Centrale Bank wet strengere voorwaarden te stellen voor monetaire financiering. Hij benadrukken dat monetaire financiering in de nieuwe Centrale Bank wet nog steeds is toegestaan, maar dat de drempel hiervoor veel hoger is. In de bestaande wet kan er monetair worden gefinancierd na onderling overleg tussen Financiën en de Centrale Bank. Men hoeft niet naar het parlement te gaan. In de nieuwe wet kan monetaire financiering pas nadat er door het parlement ook toestemming is gegeven met een machtigingswet. “En zo een wet kan pas worden aangenomen in geval van een overmacht,” stelde de bewindsman. Hij voegde eraan toe dat alhoewel de drempel hoger is, dit nog geen absolute garantie is. Maar hiermee is het risico van misbruik significant verminderd, meent Achaibersing.
UNITEDNEWS
