SURINAAMSE ORGANISATIES BOOS OVER ‘GEHAASTE’ SLAVERNIJEXCUSES NEDERLAND

Het kabinet biedt op 19 december in zeven voormalige koloniën excuses aan voor het Nederlandse slavernijverleden. Surinaamse slavernijorganisaties zijn boos over dat plan. “Ik snap niet waarom Nederland zo’n haast heeft.”

“Door dit eenzijdig en in de haast genomen besluit over de excuses loop je de kans dat de nazaten van tot slaaf gemaakten concluderen dat ze niet welgemeend zijn en ze niet accepteren”, zegt Armand Zunder, voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS). “De aanpak van Nederland lijkt op tunnelvisie. Het wil koste wat kost het doel bereiken zoals het het zelf wil. Ik zie een groot risico op mislukking.”

Minister Franc Weerwind (Rechtsbescherming) zal de excuses aanbieden tijdens een al in de zomer gepland werkbezoek aan Suriname. Dat heeft als voornaamste doel om kennis over het justitiesysteem uit te wisselen. Het bezoek is verlengd om ruimte te maken voor de spijtbetuiging. Surinaamse instanties die zich met het slavernijverleden bezighouden vinden dat Nederland de excuses “haastig” tussen andere activiteiten in propt.

De NRCS van Zunder en het Nationaal Comité Herdenking Slavernijverleden waren in september juist tevreden omdat premier Mark Rutte geen excuses aanbood tijdens een volgepland tweedaags werkbezoek aan Suriname. Dan zou Nederland de ernstige gevolgen van de slavernij namelijk niet serieus genoeg hebben genomen.

De organisaties vinden dat Rutte of koning Willem-Alexander speciaal voor de excuses naar Suriname moet afreizen en dat er eerst nog een grondig voortraject moet komen. Zo zouden Suriname en Nederland samen de tekst moeten opstellen die het kabinet zal uitspreken.

Excuses tijdens een werkbezoek dat al maanden gepland stond en een ander doel heeft, is nu juist wat ze níét willen, bevestigt de NRCS.

‘Gemoederen lopen hoog op’

Ook voorzitter Johan Roozer van het Surinaamse Nationaal Comité Herdenking Slavernijverleden is kritisch. “De aanpak van de Nederlandse regering is een punt van zorg. De gemoederen lopen hier hoog op.” Het comité gaat overleggen over een uitgebreidere reactie.

NRCS-voorzitter Zunder wil het liefst dat Nederland pas op 1 juli 2023 excuses aanbiedt. Dan is het precies 150 jaar geleden dat de tot slaaf gemaakte mensen in Suriname echt vrij waren. “We hebben dan nog acht maanden om de excuses goed voor te bereiden. Ik snap niet waarom Nederland zo’n haast heeft.”

‘Suriname is nog niet klaar voor excuses’

Zunder deed namens de Surinaamse presidentiële commissie ook zijn beklag bij de ambassadeur van Nederland in Suriname. Hij vertelde dat Suriname nog niet klaar is voor excuses.

Zo is nog onbekend waarvoor het Nederlandse kabinet precies excuses gaat aanbieden. Ook moeten de nazaten van de tot slaaf gemaakten in Suriname nog akkoord gaan met de tekst van de excuses, zegt de NRCS.

De NRCS en het Surinaamse comité willen absoluut vermijden dat Nederland de excuses te veel vanuit Nederlands perspectief aanbiedt. Ze waren eerder ontevreden over de aanpak van Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. Die hadden hun excuses voor het slavernijverleden niet van tevoren inhoudelijk overlegd met Suriname.

Voorzitter Linda Nooitmeer van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee) snapt dat de Surinaamse organisaties overleg willen. Maar dat zou vooral moeten gaan over herstel van de negatieve effecten van de slavernij en niet over de datum of de precieze inhoud van de excuses, zegt ze.

‘Weerwind is ongeschikte persoon om excuses te maken’

Voorzitter Vincent Soekra van de Nederlandse Vereniging Ons Suriname zei vrijdag bang te zijn dat inwoners van Suriname het een gemis zouden vinden als niet Rutte of Willem-Alexander de excuses aanbiedt.

Zunder doet daar nog een schepje bovenop: hoewel Weerwind de excuses zal uitspreken namens het kabinet, en dus niet als privépersoon, vindt hij de minister geen geschikte afgezant.

“De keuze voor Weerwind is helemaal verkeerd”, zegt de NRCS-voorzitter. “Natuurlijk stellen wij het op prijs dat een persoon met Surinaamse roots door persoonlijke topprestaties minister is geworden. Maar zijn voorouders waren tot slaaf gemaakt. Dat maakt hem ongeschikt: het is raar dat een nazaat van slachtoffers excuses komt maken voor de slavernij.”

NiNsee-voorzitter Nooitmeer vindt de excuses door Weerwind juist inspirerend. “Het laat de inwoners van Suriname zien hoe ver je kunt komen met een Afrikaanse afkomst, ondanks de doorwerking van de slavernij in de vorm van discriminatie en racisme.”

Mens & Maatschappij

 

Facebook Comments Box