SURINAME NEGEERDE NEDERLANDSE WAARSCHUWINGEN IN HPSG-SCHANDAAL

De Surinaamse regering is al in april vorig jaar gewaarschuwd dat het Deense bedrijf HPSG geen zuivere koffie was en dat de deal om een revolutionaire groene energiecentrale te bouwen zeer discutabel was. Desondanks besloten de autoriteiten verder te gaan met het bedrijf, dat uiteindelijk begin dit jaar aan de kant werd geschoven. Dat blijkt uit nieuwe onthullingen van het Deense onderzoeksbureau Danwatch.

HPSG en de Surinaamse regering tekenden begin vorig jaar een overeenkomst, waarbij de Denen zich committeerden 1,2 miljard dollar te investeren in een hupermoderne ‘groene’ waterstofcentrale die minimaal 100 Megawatt schone energie moest gaan leveren. Suriname garandeerde deze energie 25 jaar af te nemen, daarnaast zou er nog genoeg energie overblijven om te exporteren. Ook zou veel geld gestopt worden in de infrastructuur in de omgeving van de centrale, zou Suriname zeshonderd milieuvriendelijke bussen cadeau krijgen en zouden naar schatting minimaal duizend banen worden gecreëerd.

Al snel ontstonden er twijfels over de betrouwbaarheid van HPSG, dat via de diaspora in Nederland was binnengehaald. Die diaspora stelde via de familie Ghazi ook een deel van de plantage Breedevoort in Commewijne ter beschikking om de centrale op te bouwen.

Bij het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kwamen na het bekend worden van de deal vragen binnen van zakenmensen die bereid waren in Suriname te investeren en specifiek vroegen naar het baanbrekende groene project van het Deense bedrijf. Maar een Nederlandse diplomaat had het gevoel dat er iets niet klopte, zo blijkt uit documenten. “Het ziet er helemaal verkeerd uit”, schreef hij aan zijn collega’s. “Suriname zegt dat ze geen cent moeten investeren en nu lijkt het erop dat de Denen geen geld hebben en op zoek zijn naar investeringen. Het is alarmerend”, vervolgt hij.

De Nederlandse autoriteiten besluiten daarom het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken te vragen of het Deense bedrijf HPSG een erkend bedrijf en wel de capaciteit heeft om een elektriciteitscentrale te bouwen. De dagen daarna is er flink wat correspondentie tussen de Nederlandse en Deense autoriteiten. Het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken weigert Danwatch echter inzage te geven in de correspondentie. Maar één ding is zeker: de Deense autoriteiten wisten al in april 2021 van HPSG en wisten dat Nederland zich zorgen maakte. Desalniettemin verzuimde Denemarken Suriname te waarschuwen voor de miljardenovereenkomst met het verdachte Deense bedrijf.

Danwatch onthulde in november 2021 dat het Deense bedrijf HPSG heeft gelogen over zijn partners. Het bedrijf beweerde samen met grote internationale partnerbedrijven een baanbrekende groene waterstofcentrale te willen bouwen. Maar geen van de bedrijven wist van HPSG af. Het bedrijf had ook geen ervaring met groene energie en achter HPSG zaten een aantal cryptische bedrijfsconstructies, waardoor de alarmlichten flitsten op experts in economische criminaliteit.

In februari van dit jaar koos Suriname ervoor om zich terug te trekken uit de miljardenovereenkomst na de onthullingen van Danwatch. Maar al in april 2021 deden geruchten de ronde in het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken dat er iets helemaal mis was met de overeenkomst. En Nederland besloot dat het nodig was om te reageren voordat Nederlandse investeerders geld verloren aan investeringen in het project.

De correspondentie die hierover wel is vrijgegeven, laat geen twijfel bestaan over de achterdocht aan Nederlandse zijde.. “De Deense ambassade heeft ons laten weten dat het bedrijf niet geregistreerd is en dat de man op de foto bij de Surinaamse overheid (Benny Falk, red.) een realityster is die is veroordeeld voor het smokkelen van bloeddiamanten”, schrijven de Nederlanders in een interne post.

Het is niet bekend of met ‘Deense ambassade’ de Nederlandse ambassade in Denemarken wordt bedoeld of dat het een Deense ambassade is in een land waarmee de Nederlandse autoriteiten mogelijk contact hebben opgenomen. Maar het is zeker dat de Deense en Nederlandse autoriteiten tussen 23 en 29 e-mails over HPSG hebben uitgewisseld.

Hoewel het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken op de hoogte was van de HPSG en vermoedelijk wist dat Nederland zich zorgen maakte over het Deense bedrijf, koos het ministerie ervoor de Surinaamse autoriteiten niet te waarschuwen. “Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Surinaamse autoriteiten niet rechtstreeks aangesproken over dedeze specifieke zaak”, schrijft het ministerie van Buitenlandse Zaken desgevraagd.

Het ministerie heeft echter geen antwoord gegeven op de vraag waaróm het de Surinaamse autoriteiten niet heeft gewaarschuwd voor HPSG. En dat is niet het enige in de HPSG-zaak waar het ministerie van Buitenlandse Zaken niets over wil vertellen. Sinds september 2021 heeft Danwatch geprobeerd toegang te krijgen tot de documenten over HPSG, maar tot nu toe zijn alle documenten in de zaak achtergehouden, onder meer ‘de Deense belangen op het gebied van buitenlands beleid en de betrekkingen met andere landen te beschermen’.

Uit een inzage in documenten van het ministerie van Justitie blijkt echter dat een aantal van de processtukken naar de politie is gestuurd. Er wordt ook bevestigd dat de documenten naar de politie zijn gestuurd in een antwoord aan de commissie buitenlandse zaken van het Parlement door minister van Buitenlandse Zaken Jeppe Kofod, die door Christian Juhl van de Unity List werd gevraagd waarom het ministerie van Buitenlandse Zaken de documenten heeft vrijgesteld van toegang tot documenten.

Ook blijkt dat het het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken is dat de communicatie tussen Nederland en Denemarken over HPSG in april 2021 in de publieke belangstelling staat, laat het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken weten.

“De Deense autoriteiten hebben aangegeven bezwaar te hebben tegen de publicatie van alle communicatie tussen ambtenaren in Nederland en het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken over de investering van HPSG in Suriname”, schreef de Nederlandse functionaris in zijn besluit over toegang tot documenten. “Mede als gevolg van de reactie van de Deense autoriteiten op het verzoek om de documenten te tonen, ben ik van mening dat de betrekkingen met Denemarken zullen worden geschaad als de relevante informatie openbaar wordt gemaakt”, staat verder in de correspondentie.

Hoewel het ministerie van Buitenlandse Zaken geen contact heeft opgenomen met Suriname, kan men in Paramaribo niet beweren dat het nooit is gewaarschuwd voor hun overeenkomst met HPSG. Uit documenten van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken blijkt dat Nederland op 30 april 2021 de Surinaamse ambassadeur in het land, Rajendre Khargi, voor HPSG heeft gewaarschuwd. Die reageerde echter vrij laconiek. “Hartelijk dank voor deze informatie”, zo zei hij.

“We hebben al sceptische reacties gekregen en redenen om dieper [in de overeenkomst met HPSG] te duiken. Ik kan niet ontkennen dat we tot een soortgelijke conclusie komen.” Het lijkt onwaarschijnlijk dat Khargi die informatie niet heeft doorgespeeld aan zijn bazen in Paramaribo (met name president Chandrikapersad Santokhi en Albert Ramdin van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking, maar ook die ondernamen geen actie. En er zijn aanwijzingen dat de Surinaamse onverschilligheid een bron van frustratie was bij het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Op 28 oktober 2021 – 13 dagen voordat Danwatch de eerste onthullende verhalen over HPSG publiceerde die ook in de Surinaamse media verschenen – schreef een Nederlandse diplomaat opnieuw een update aan zijn collega’s met meer informatie over waarom het HPSG-project een verdachte onderneming was. “Kortom, de HPSG-zaak is nog steeds in beweging en het blijft een duistere puinhoop”, besloot hij zijn e-mail.

Bron|Danwatch