TRUMP WIL SNEL NIEUWE OPPERRECHTER BENOEMEN

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Foto ‘RBG’, Ruth Bader Ginsburg, tijdens haar benoeming tot opperrechter in 1993 in Washington. © REUTERS

Het overlijden van opperrechter Ruth Bader Ginsburg maakt de Amerikaanse verkiezingsstrijd nog heftiger dan hij al was. Als het president Trump lukt nog snel een nieuwe rechter te benoemen, gaan de Amerikanen dat nog jaren merken.

Het belangrijkste gerechtshof van de Verenigde Staten is een gewilde prooi voor zowel de Republikeinen als de Democraten. De rechters hebben het laatste woord in tal van zaken die het hart van de samenleving raken, zoals rassenscheiding, abortus, doodstraf, gelijke rechten en het dragen van wapens. Het hof telt negen rechters, die allen in principe worden benoemd voor het leven (tenzij ze er zelf voor kiezen om weg te gaan).

Rouwende mensen bij het hooggerechtshof. Ook Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, betoont eer.

Rouwende mensen bij het hooggerechtshof. Ook Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, betoont eer. © Getty Images

De president die een kans krijgt om een rechter te vervangen, krijgt een uitgelezen kans om voor langere tijd zijn stempel op het hof te drukken. Van de rechters die er nu zitten, zijn er drie benoemd door de Republikein Bush jr., een door de Democraat Clinton, twee door de Democraat Obama en twee door de Republikein Trump.

Met Bader Ginsburg er nog bij, die in 1993 werd benoemd door Clinton, waren er dus vier liberale rechters en vijf conservatieve. De aan alvleesklierkanker lijdende Bader Ginsburg zag dus de bui al hangen: als zij zou overlijden, was het aan Trump om een vervanger voor te dragen. Dan zou de balans de komende jaren wel heel erg doorslaan naar rechts.

Beide presidentskandidaten weten precies wat er hier op het spel staat. Waar Trump al heeft aangekondigd dat hij al deze week met een kandidaat komt (‘En het wordt een vrouw’, zei hij), roept Joe Biden op de keus te laten aan degene die de verkiezingen wint. Bovendien, zo redeneren de Democraten, toen president Obama in 2016 een nieuwe rechter wilden benoemen, hielden de Republikeinen dat tegen. ,,Het Amerikaanse volk moet een stem hebben in de keuze van een volgende opperrechter”, zei hun leider Mitch McConnel toen. ,,Daarom moet de volgende president hierover beslissen.” McConnel is inmiddels van mening veranderd.

Verkiezingsthema

Biden probeert nu uit alle macht de opvolging van Bader Ginsburg tot centraal verkiezingsthema te verheffen. Zijn boodschap aan de kiezer: als u wilt dat de gezondheidszorg goed geregeld wordt en het recht op abortus van kracht blijft, stem dan op mij, want ik zet een rechter neer die daarvoor gaat vechten. Chuck Schumer, de Democratische leider in de Senaat, stelt het nog scherper: ,,De rechten van vrouwen, homo’s, het klimaat, de gezondheidszorg, alles loopt gevaar bij de benoeming van weer een conservatieve rechter.”

Trump noemde Bader Ginsburg ‘an amazing woman’, een geweldige vrouw met een verbazingwekkend leven.

Trump noemde Bader Ginsburg ‘an amazing woman’, een geweldige vrouw met een verbazingwekkend leven. © AP

De Democratische hoop is nu gevestigd op dissidente Republikeinen. Sommigen van hen hebben al gezegd dat ze er zo pal voor de verkiezingen geen opperrechter doorheen willen duwen. ,,Het is eerlijker tegenover het volk om de beslissing over een benoeming voor het leven door te schuiven naar de president die op 3 november wordt gekozen”, zei senator Lisa Murkowski uit Alaska. De Republikeinse meerderheid in de Senaat is maar klein, dus McConnel moet zien dat hij alle hens aan dek houdt. De Democratische Partij kan de oorlogskas bovendien flink spekken: sinds het overlijden van de opperrechter ontving de partij 103 miljoen dollar (87 miljoen euro) aan campagnedonaties.

Vrouwenrechten

Intussen treuren de Amerikanen over het verlies van de zeer gerespecteerde Ruth Bader Ginsburg. Zelfs president Trump noemde haar an amazing woman, een geweldige vrouw met een verbazingwekkend leven. 

Ruth Bader werd in 1933 geboren in Brooklyn als dochter van lokale middenstanders. Haar ouders hadden onder meer een hoedenwinkel. Haar juridische loopbaan kenmerkte zich door een verbeten strijd voor vrouwenrechten, het recht op abortus en positieve discriminatie. Ze was een kleine vrouw, net anderhalve meter groot en 50 kilo licht. De paar jaar dat ze als enige vrouw in het hooggerechtshof zat, typeerde ze zelf als de zwaarste: ,,Als we rechtszaal binnenkwamen, acht mannen van een zeker postuur en dan dit kleine vrouwtje dat aan de zijkant ging zitten; dat was geen goed beeld voor het Amerikaanse publiek.”

VS VERKIEZINGEN/UPDATE