VES-VOORZITTER DEBIPERSAD HEKELT UITSPRAAK SANTOKHI DAT 2023 JAAR VAN VERLICHTING WORDT

Auteur: Wilfred Leeuwin

De internationale economische vooruitzichten zien er alles behalve rooskleurig uit. In haar dinsdag uitgegeven raport met economische prognoses, voorspelt de Wereldbank een vertraagde wereldeconomische groei. Dit als gevolg van hoge inflaties, hogere rentetarieven, verminderde investeringen  en verstoringen als gevolg van de Russische invasie in Oekraïne, spreekt president Chan Santokhi over 2023 als het jaar van verlichting.

De Vereniging van Economisten in Suriname (VES), hekelt deze uitspraak. Voorzitter Steven Debipersad, zegt in een interview met de krant dat de positieve vooruitblik van de president niet zonder gevolgen zullen blijven. “Het is niet leuk om aan te horen, maar de crises zal zich blijven voortzetten zoals internationaal wordt aangegeven. Het Surinaams probleem nu is dat we drie Jaren op rij, in een rede als jaarafsluiting, de president een erg positieve vooruitzicht horen geven, maar de realiteit is totaal anders. De samenleving is erg op achteruit gegaan, terwijl de regering niet doet en heeft gedaan wat gedaan moet worden. Het is om koude rillingen van te krijgen zegt de VES-voorman.

Debipersad merkt op dat in de publiciteit  er alles aan wordt gedaan de positieve vooruitzichten, waarvoor er geen perspectieven lijken te zijn, te bewieroken. “Maar we zijn het nieuwe jaar wel wakker geworden met een in de haast ingevoerde Belasting Toegevoegde Waarde (BTW), die, en het is de keiharde realiteit, het leven van de Surinamer nog moelijker zal maken. Het wordt des te moeilijker omdat de regering het vorig jaar niet heeft aangepakt wat zij moest aanpakken, anders stonden nu geen nieuwe onderhandelingen op de agenda met het Internationaal Monetaire Fonds (IMF). Er is veel gezegd maar weinig gedaan”, zegt Debipersad.

Getij keren
De VES-voorman zegt desondanks dat als er een positieve toon geuit moet worden het is dat het tij nog gekeerd kan worden. Als het gaat om de economische indicaties, zal volgens hem de regering de verstandhouding met het IMF, die in februari naar Suriname komt, moeten verbeteren. “Anders hebben we een groot problem, omdat we zelf de rente van onze schulden niet kunnen betalen”. In het herstelrogramma dat met het IMF was afgesproken waren er duidelijke herstelpunten. Het IMF refereerde zelf ook naar een concreet sociaal vangnet bij een overheid die niet meer kan subsidiëren. Maar het is de regering die het heeft laten afweten. Neem maar het simpele moni-karta project. Ik denk dat de regering niet precies weet wat ze precies wil daarmee. Als er geen concreet sociaalvangnet is neemt de armoede toe en resulteert dat in andere maatschappelijke problemen”, zegt de VES-voorzitter. Volgens hem zijn de uitdagingen voor de regering veel groter dan voorheen. Een tweede economisch indicator die aandacht moet krijgen is het saneren van de schulden. “gelukkig horen we nu dat met India een schikking kan worden getroffen voor de USD 38 miljoen schuld die Suriname heeft bij dat land. Maar er zijn veel meer complexe schuldeisers. Het schuldenvraagstuk heeft ook consequenties voor de samenleving, omdat geld op de begroting niet kan worden aangewend om de samenleving uit de armoede te Helpen.

Wisselkoers
Debipersad zegt dat het alleen de regering aan te rekenen is dat de wisselkoers nu boven de SRD 30 bedraagt. Het wisselkoers beleid is het afgelopen jaar simpelweg verkeerd geweest. “De stabilisatie die we denken te hebben op het koersenfront is een fictieve en we kunnen nog veel meer ellende verwachten. Een daarvan is dat de waarde van spaar tegoeden snel zal afnemen.

Door de internationale prognoses van ook de Werekdbank is te verwachten dat de inflatie verder zal toenemen, mede door de invoering van de BTW.

Debiersad merkt op dat het effect van BTW  niet slechts 10 procent is, omdat de prijzen van een aantal goederen en diensten sterk zullen stijgen. “Ook dit jaar kunnen we prijsontwikkelingen verwachten die we direct zullen voelen in onze portemonnee. De onzekerheid zal blijven toenemen”, zegt de econoom, in dezelfde bewoordingen als de Wereldbank in haar rapport.

Inflatie in region
In het rapport van de Wereldbank wordt aangegeven dat in de Latijns-Amerikaanse regio en het Caraibisch gebied (LAC) de inflatie in 2022 omhoog schoot en in veel landen de hoogste niveaus bereikte over meerdere decennia, waarbij de prijsdruk zich verbreedde tot een breed scala aan goederen en diensten. Vooral de voedselprijzen stegen snel. De totale inflatie leek in de meeste landen halverwege het jaar een hoogtepunt te bereiken. De groei in de LAC zal naar verwachting sterk vertragen, tot 1,3 procent in 2023, alvorens zich enigszins te herstellen tot 2,4 procent in 2024. De vertraging weerspiegelt de inspanningen van de monetaire autoriteiten om de inflatie te beteugelen, en de overloopeffecten van de zwakke mondiale vooruitzichten. De trage groei in de Verenigde Staten en China zal naar verwachting de exportvraag beperken, terwijl stijgende Amerikaanse rentetarieven de financiële voorwaarden waarschijnlijk restrictief zullen houden. De trage wereldwijde groei zal naar verwachting wegen op de grondstofprijzen, waardoor de handelsvoorwaarden van Zuid-Amerika verzwakken. De regionale investeringen zullen dit jaar naar verwachting afnemen, getemperd door hogere financieringskosten, een zwak ondernemersvertrouwen en verhoogde beleidsonzekerheid

Lessen leren
Debiersad noemt de onenigheid binnen de coalitie, die angstvallig wordt tegen gesproken een zorgelijke bijkomstigheid die de situatie alleen maar verergert. “Het zorgt voor disruptie in de samenleving die er weemoedig van wordt. Zolang het blijft rommelen is het niet constructief maar een steekspel dat via de media wordt uitgevochten en doorwerkt op het electoraat. De Surinamer zal uit de huidige situatie zelf ook lessen moeten leren, meent Debipersad.

“We zijn opgegroeid met het idee dat de overheid het voor ons zal en moet doen. Deze situatie leert echter dat die opvatting geen garantie is. De overheid benadeeld ons juist. De situatie moet reden zijn  tot zelfwerkzaamheid, tot zelf produceren vooral de kleine huishoudens, voor de kleine en middelgrootte ondernemingen.”

We zijn aan onszelf overgeleverd. Daarnaast zullen we elkaar moeten ondersteunen. Elkaar helpen om samen sterk te staan. De overheid heeft een belangrijke taak te vervullen, maar we moeten als samenleving wel slimmer worden. Zo lang we blijven rekenen op de overheid zullen we bedrogen uitkomen, zegt Debipersad.

UNITEDNEWS