VOORLOPIG GEEN STIJGENDE OLIEPRIJS
Tijdens een recente bijeenkomst van de OPEC in Qatar was één ding alvast duidelijk voor de buitenwereld, net hetgeen wat men probeerde te vermijden. De situatie binnen de organisatie is zeer gespannen met lidstaat Iran die weigert deel te namen en Saoedi-Arabië die tegenwerkt. Voor de consumenten betekent dit nog voor langere tijd een lage olieprijs, voor de ECB betekent dit echter grotere kopzorgen met een inflatie die niet snel zal stijgen door de lage olieprijzen.
Olie is één van de grondstoffen die niet enkel worden bepaald door vraag en aanbod. Bij dit zwart goud spelen er eveneens een hoop geopolitieke redenen mee welke de prijs kunnen sturen. Ook de machtsverhoudingen overal ter wereld worden bepaald door deze grondstof waardoor de controle erover uitermate belangrijk is. Voorspellingen zijn dan ook zeer complex waardoor een correcte inschatting ervan quasi onmogelijk is.
In de huidige politieke context zijn diverse factoren van toepassing op de olieprijs. Onder andere de gespannen situatie tussen Iran en Saoedi-Arabië speelt een rol. Maar ook de toekomst van de schalie industrie in de Verenigde Staten. Verder in de toekomst speelt een energietransitie ook een rol welke mogelijks sneller of net trager kan verlopen indien bepaalde beslissing genomen worden. Indien milieuvriendelijke energievormen daadwerkelijk exponentieel toenemen kan dit de vraag snel doen omslaan. Dit kan op zijn beurt de schalie-industrie beïnvloeden welke op zijn beurt de geopolitieke verhoudingen kan veranderen wereldwijd. Kortom een complexe puzzel.
Door de ontwikkelingen op de internationale oliemarkten is de OPEC de macht verloren over de energiemarkten. Mede door het gebrek aan eenheid binnen de organisatie maar ook door enkele grote olie-exporterende landen die geen lid zijn van de organisatie. Denken we maar aan de Verenigde Staten die door de uitbouw van zijn schalie-industrie de gehele oliewereld deed veranderen.
Momenteel produceert Iran nog steeds maar een fractie van het beoogde doel. Het land kan op zijn eentje enkele miljoenen vaten bijkomende produceren waardoor de OPEC zijn intern marktaandeel snel kan doen veranderen. Net dit marktaandeel is heilig voor een land als Saoedi-Arabië dat er alles aan doet om dit ongewijzigd te laten. Het bewijst dit door tot op vandaag een veel te grote hoeveelheid op te pompen waardoor de prijs laag blijft. Dit in de hoop dat de concurrentie sneller toegeeft. Helaas is ook de begroting van Saoedi-Arabië hier niet tegen opgewassen waardoor het zelf mogelijk kopje onder gaat.
Om een effectieve prijsstijging te kunnen verwezenlijken moet de OPEC medestanders zoeken buiten het eigen kartel. De Verenigde Staten overtuigen is een onbegonnen zaak waardoor de OPEC volop kijkt naar Rusland. Ook hier is er niet echt sprake van een toegeving waarbij men enkel wil spreken over een bevriezing van de productie (op het huidige, te hoge niveau).
Ondertussen blijven de prijzen dalen waardoor de gehele industrie op sterven staat. Dit gaande van de producenten van ruwe olie tot de verwerkingseenheden en de (olie)transportsector. Niet enkel deze bedrijven staan op het rand van het bankroet maar ook enkele landen die in de brokken delen. Deze landen zijn in twee groepen onderverdeeld waarbij de ene groep niets aan de situatie kan doen maar toch de gevolgen moet ondervinden. Denken we maar aan Venezuela of Brazilië. Aan de andere kant zijn er landen als Saoedi-Arabië en Iran die hoofdrolspelers zijn in deze crisis maar niet voor elkaar willen buigen.
In tussentijd is deze lage olieprijs helaas een vloek in plaats van een zegen gebleken voor de Europese Centrale bank die kampt met een veel te lage inflatie, en zelfs deflatiegevaar. Zaken welke 10 jaar geleden ondenkbaar leken te zijn.
Bronnen: