‘ZORGWEKKEND WAT ER NU IN DE VS GEBEURT, MAAR GEEN STAATSGREEP’
Hij weigert zijn verlies toe te geven, feliciteerde Biden niet en blijft benadrukken dat er fraude is gepleegd. Ook weigert hij samen te werken met Biden’s transitieteam om een soepele overgang mogelijk te maken.
Hier en daar is te horen dat wat Trump doet, eigenlijk neerkomt op een poging tot staatsgreep, maar dat vinden Amerika-deskundigen Kenneth Manusama, Victor Vlam en Jelte Olthof alle drie te ver gaan.
Manusama, die doceert aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, zegt dat het verzet van Trump binnen de Amerikaanse juridische regels valt.
Wel is het volgens hem “slecht voor het vertrouwen in de democratie en de legitimiteit van de verkiezingsuitslag.” Olthof, universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen, benadrukt dat Trump nu nog de legitieme president is. “Pas als hij 20 januari, de dag waarop Biden beëdigd moet worden, niet weg wil, is er een andere situatie.”
Olthof is niet verbaasd over de houding van Trump. “Voor de presidentsverkiezingen van 2016 zei hij ook al dat hij een nederlaag niet zou accepteren. Omdat hij toen Hillary Clinton versloeg, had dat geen betekenis.” Trump’s houding van nu zegt iets over de manier waarop hij de geschiedenis zal ingaan, aldus Olthof.
Olthof denkt wel dat Trump zal proberen het juridisch hogerop te zoeken, wellicht tot aan het Hooggerechtshof, waarin conservatieve rechters de overhand hebben.
Olthof en Manusama benadrukken dat als de onduidelijkheid over de uitslag toch lang voortduurt er een belangrijke rol kan zijn voor bestuurders en parlementen van de afzonderlijke staten. Die kunnen de uitslag vaststellen en bepalen naar wie de kiesmannen van die staat moeten gaan. Of het zover komt is volgens hen nog niet te voorspellen.
Grote vraag is op hoeveel steun Trump kan rekenen. De top van de Republikeinse Partij blijft voorlopig achter de president staan.
Voor zaterdag staat een bijeenkomst van Trump-aanhangers gepland. Volgens Manusama wordt het interessant om te zien hoeveel mensen daarop afkomen. Hoe het ook verder gaat, het verzet van Trump tegen de uitslag is niet zonder gevolgen. Manusama en Olthof denken dat de legitimiteit van Biden erdoor wordt aangetast. Olthof zegt dat Trump en een deel van de Republikeinen al eerder de legitimiteit van de zittende president in twijfel trokken door zich te blijven afvragen of Barack Obama wel in de VS is geboren, de zogetehen birther conspiracy. “Daarmee werd gezegd: ‘die man hoort hier’. Dit lijkt een nieuwe fase daarvan.”
