ARME LANDEN WORDEN IN DE VAL GELOKT ZODAT ZE AFHANKELIJK BLIJVEN VAN FOSSIELE BRANDSTOFFEN
Bron: The Guardian
Rijkere landen en particuliere kredietverstrekkers zorgen ervoor dat landen met zware schulden afhankelijk worden van fossiele brandstoffen, zo blijkt uit een nieuw rapport. Ook Suriname is daar de dupe van.
De druk om schulden terug te betalen dwingt arme landen om te blijven investeren in projecten voor fossiele brandstoffen om hun terugbetalingen te doen op basis van wat gewoonlijk leningen zijn van rijkere landen en financiële instellingen. Dat is naar voren gekomen uit een analyse van de anti-schuldenactivisten Debt Justice en partners in de getroffen landen.
De groep roept crediteuren op om alle schulden kwijt te schelden van landen die in een crisis verkeren – en vooral van de schulden die verband houden met projecten op het gebied van fossiele brandstoffen. “Hoge schulden vormen voor veel zuidelijke landen een grote barrière voor het uitfaseren van fossiele brandstoffen”, zegt Tess Woolfenden, senior-beleidsmedewerker bij Debt Justice.
“Veel landen zitten gevangen in het exploiteren van fossiele brandstoffen om inkomsten te genereren om schulden af te betalen, terwijl projecten op het gebied van fossiele brandstoffen tegelijkertijd vaak niet de verwachte inkomsten genereren en ervoor kunnen zorgen dat landen nog verder in de schulden zitten dan toen ze begonnen. Er moet een einde komen aan deze giftige val.”
Volgens het rapport is de schuld van de zuidelijke landen in de wereld sinds 2011 met 150 procent gestegen en bevinden 54 landen zich in een schuldencrisis, waarbij ze vijf keer meer moeten uitgeven aan aflossingen dan aan het aanpakken van de klimaatcrisis.
Daniel Ribeiro, programmacoördinator van de Mozambikaanse milieucampagne Justiça Ambiental, zei dat de schuldenlast van het land is verdubbeld door leningen die in 2013 zonder toestemming van het parlement zijn opgenomen bij in Londen gevestigde banken, op basis van prognoses van de inkomsten uit de ontdekkingen van gasvelden.
Mozambique raakte in een schuldencrisis toen de olie- en gasprijzen in 2014-2016 daalden, zei Ribeiro, maar de oplossingen van internationale kredietverstrekkers om het land te redden waren gebaseerd op de terugbetaling van leningen via toekomstige gasinkomsten.
“De schulden veroorzaakt door fossiele brandstoffen worden zo gestructureerd dat ze door fossiele brandstoffen kunnen worden terugbetaald, waardoor een vicieuze cirkel wordt versterkt waarin we vooruit moeten en zeer ernstige gevolgen hebben als we niet door willen gaan met fossiele brandstoffen”, aldus Ribeiro.
Suriname werd met een soortgelijke situatie geconfronteerd nadat het land zijn schulden niet meer kon afbetalen, toen het in 2020 een overeenkomst bereikte die crediteuren recht zou geven op bijna 30 procent van de olie-inkomsten van Suriname tot 2050. Sharda Ganga, de directeur van de Surinaamse maatschappelijke groepering Projekta, zei dat ze hoopten dat de deal binnen de klimaatverplichtingen van het land zou blijven.
“Nu onze schulden onhoudbaar zijn geworden, domineren ze alle beleidsbeslissingen en hebben ze op alle mogelijke manieren invloed op de levens van onze burgers. Zo snel mogelijk geld verdienen om de schuldeisers terug te betalen is daarom prioriteit nummer één. Het betekent dat er geen ruimte meer is voor geduld en voor vervelende zaken als duurzaamheid of klimaatrechtvaardigheid”, aldus Ganga.
“De realiteit is dat dit de nieuwe vorm van kolonialisme is – we hebben één heerser ingeruild voor de heerschappij van onze schuldeisers, die feitelijk al bezitten wat van ons is. Het verschil is dat we deze keer zelf de deal hebben getekend.”
Het rapport stelt ook dat veel door het klimaat getroffen landen meer toegang nodig hebben tot subsidies om de gevolgen van het veranderende klimaat te kunnen betalen, omdat velen zich nog verder in de schulden steken om reparaties na cyclonen en overstromingen te betalen. In feite verdienen de rijke landen en financiële instellingen fors aan de ellende van anderen.
Het grootste deel van de 10 miljard dollar aan financiële hulp die Pakistan na de overstromingen van vorig jaar kreeg, bestond uit leningen, terwijl het aandeel van Dominica’s schuld in het bruto binnenlands product (bbp) steeg van 68 naar 78 procent na de orkaan Maria in 2017.
Mae Buenaventura van de Asian People’s Movement on Debt and Development zei: “De klimaat- en schuldencrises zijn voortgekomen uit hetzelfde systeem dat is gebaseerd op de meedogenloze winning van menselijke, economische en ecologische hulpbronnen door het mondiale noorden om de drang naar winst en hebzucht te voeden.” Ze zei dat kwijtschelding van schulden het minste is wat rijke landen en westerse instellingen kunnen doen.
