GOED BEDOELDE VRIJE BANK RENTE  KAN DODELIJK ZIJN VOOR PRODUCTIE EN KOOPKRACHT

Foto: Econoom en bestuurslid VES, Winston Ramautarsingh

De aangekondigde verhoogde vrije rente voor lokale banken is een van de monetaire instrumenten die , om op basis van vraag en aanbod tegen een hogere rente overtollig geld in de samenleving af te romen. Deze goed bedoelde monetaire maatregel heeft echter een keerzijde die productie- en investerings-zeer onvriendelijk is.

Afgezet als een nodige maatregel in het kielzog van de gemaakte afspraken met het Internationale Monetaire Fonds (IMF), om de wisselkoers voor de Amerikaanse dollar stabiel te houden, zal dit volgens econoom en bestuurslid van de Vereniging van Economisten, Winston Ramautarsingh de productie niet stimuleren en zal met de nog komende maatregelen, ook als gevolg van het IMF-programma, het de koopkracht van de burgers al helemaal geen goed doen.

De maatregel wordt gerechtvaardigd met het gegeven dat tijdens het bewind van de regering Bouterse in de afgelopen tien jaar, ruw geschat een bedrag van SRD 9 miljard in de economie is gepompt zonder dat daartegenover productie heeft gestaan.

Het is onverdiend, ongedekt geld. Deze monetaire financiering van de economie, meer in de consumptieve sfeer moet echter hoe dan ook worden terugbetaald en afgeroomd. Het is omgezet in een langlopende lening van de staat bij de Centrale bank. Een deel daarvan heeft zich vertaald of gedisconteerd in de gestegen wisselkoers. Weer een ander deel ruim SRD 3 miljard is reeds bij de banken. Een ander onbekend deel zit in de samenleving en moet nodig worden afgeroomd om consumptie en daarmee de importen af te remmen, die weer van invloed zal zijn op de wissselkoers. Maar volgens Ramautarsing zal de burger die over voldoende SRD beschikt dat alleen brengen naar de bank als daartegenover een hogere rente staat. Voor de economie is dat afromen goed maar niet voor de burgerij in het algemeen.

Keerzijde
Hogere rentes aanbieden voor het afromen van overtollig SRD’s in de samenleving, heeft echter een keerzijde. Het zal invloed hebben op de debet rente. De banken zullen dan ook een hogere uitleenrente hanteren voor nieuwe en uitstaande kredieten die afgelost moeten worden. Het gevolg is dat de burger met een hoge rente minder kan consumeren en ook minder schulden kan aflossen. Het nadeel is niet zo zeer voor de economie maar wel dodelijk voor het bedrijfsleven, omdat met de hoge rente de drempel om te investeren omhoog is getrokken. Ramautarsing zegt dat in de periode, de jaren negentig bij de uitvoering van het Surinaams Aanpassingsprogramma (SAP) er ook geld moest worden afgeroomd. Daarbij was de uitleenrente zelfs gestegen naar 45 procent. “Dus hoewel het noodzakelijk is om consumptief overtollige SRD’s af te romen is het dodelijk voor de productie sector en de export. Het mes snijd aan twee kanten”, zegt de econoom. Volgens hem is en blijft het een feit dat de koers wordt bepaald op basis van vraag en aanbod.

Velen begrijpen niet dat de overliquiditeit de nu redelijk stabiele koers koers kan doen stijgen. Dat zou desastreus zijn. De Open Markt Operaties van de CBvS beoogt de koers stabiel te houden. “Ja het wordt een IMF-regeling genoemd om de koers stabiel te houden. Helaas wordt bij de CBvS niet begrepen dat er een maximum aan gesteld moet worden anders loopt je hele economie klem. Hij verwijst naar de laatste eendaagse veiling waar de rente het niveau van 93 procent had bereikt

Inflatie
Ramautarsing, betwijfeld net als de vakbeweging als deze maatregel zal bijdragen aan het verminderen van de inflatie. De maatregel houd wel de koers stabiel en theoretisch zou die zelf omlaag moeten gaan. “maar dan maak je het de export weer moeilijk, want op goud en olie na zijn alle exportproducten afhankelijk van de koers. Noem maar de exporten van rijst, bakoven, groenten, hout en vis komen in problemen als de koers zou droppen ”. Hij legt uit dat een redelijke stabiele koers gebaat is bij het afromen van de overliquiditeit. Ook moet er rekening mee worden gehouden dat er in het IMF programma is opgenomen dat er nog meer maatregelen komen die de inflatie omhoog gaat brengen en dus de koopkracht van de burgers verder wordt verminderd. Hij noemt hierbij de verdere tariefsverhoging voor elektriciteit en water, maar ook de forse verhoging van het kookgas. De verhoging van de rentestand voor burgers die duurzame consumptiegoederen, zoals koelkast en wasmachine, op krediet kopen, zoals bijvoorbeeld het ‘lantimankrediet’ zal hun koopkracht verder aantasten.

Gratis geld
De verhoogde rente maatregel zal wel het consumeren afremmen, wat goed is voor de economie als geheel, maar niet voor de persoon zelf en niet voor de productie en de export. Er zal gezocht moeten worden naar een rentebalans, want rentes van boven de 30% zullen de economische bedrijvigheid afremmen”, zegt Ramautarsing. Volgens hem zullen het de banken, pensioenfondsen, verzekeringsmaatschappijen en burgers die een grote hoeveelheid geld hebben zijn, die zullen profiteren van deze maatregel. Voor hen wordt hiermee een bijna gratis geld creatie geschapen.

Ik begrijp dat de maatregel genomen wordt uit angst dat de targets van het IMF voor de volgende tranche van USD 57 miljoen die deze per maart ter beschikking stelt voor het programma, niet te halen.”

Alternatieven
Om het beoogd doel van de maatregel te behalen, zijn er volgens Ramautarsing ook andere alternatieven, zoals het opvoeren van het SRD-kasreserve percentage, waar een deel van het spaargeld van de burgers bij de banken wordt bevroren. Dat kost de CBvS nauwelijks rente en leidt nagenoeg automatisch tot een lichte verhoging van de uitleenrente bij de banken. “Dat zou een beter instrument zijn”. Daarnaast zou de andere monetaire autoriteit, het Ministerie van Financiën, bepaalde bezittingen van de staat in waarde kunnen worden omgezet, door bijvoorbeeld verlieslatende, sommige zelfs niet functionerende, staatsbedrijven te privatiseren en die door particulieren in productie te laten brengen. “De opbrengsten uit de privatisering worden dan niet in omloop gebracht, maar kunnen worden bevroren. Op die manier kunnen ook SRD’s worden afgeroomd. Er is wat dat betreft nog veel braakliggend terrein”, zegt Ramautarsing.

UNITEDNEWS

Facebook Comments Box