GUYANA STAAT VOOR MEER DAN ‘OLIEACHTIGE’ UITDAGINGEN NA LUCRATIEVE VONDST

Als enig Engels sprekend land in Zuid – Amerika behoort Guyana tot een van de armste in deze regio. Maar misschien voor nog een korte periode.

In Guyana is namelijk zwart goud ( ruwe olie) gevonden. Werelds grootste particuliere oliemaatschappij ExxonMobil verwacht in 2020 olie uit de Guyanese wateren te pompen. Dit zal worden gedaan in partnerschap met de oliemaatschappijen Hess en Nexen, haar Amerikaanse en Chinese partnerbedrijven. De Maatschappijen hebben in de afgelopen twee jaar reserves gevonden van ongeveer 2 miljard vaten. De verwachting is dat bij exploratieboringen in 2018 de vondst wel vijf maal meer zal zijn. Daarnaast wordt verwacht dat Guyana in 2020 ruim 120.000 vaten olie per dag zou kunnen produceren en meer dan 400.000 in de daarop volgende jaren. Zelfs met een olieprijs van minder dan UDS 50 per vat, is dit een enorme rijkdom voor een natie van slechts 750.000 zielen. Maar het is nog zeer de vraag als Guyana zich vanuit haar huidige armoedige positie, met deze rijkdom in het vooruitzicht kan transformeren tot een welvarend land.

Vooralsnog beschikt het land niet over eigen hoog opgeleid kader om zelf de oliefonds tot ontwikkeling te brengen. Veel van het werk zal ook ofshore plaatsvinden en veel minder onshore. Guyana heeft weinig ingenieurs en geen zware industrie. Een belangrijk minpunt bij deze enorme oliefonds is dat Guyana zelf niet over een raffinaderij beschikt om de ruwe olie te verwerken. Het materiaal wordt na uit de bodem te zijn gepompt meteen geladen in reuze vaartuigen en afgevoerd naar buitenlandse markten. 

Trinidad heeft intussen aangeboden de olie voor Guyana te raffineren. Ook Suriname zou een soortgelijke deal kunnen sluiten, maar zal volgens Staatsolie n.v haar raffinaderij aangepast moeten worden.

Dus de belangrijke vraag is hoe Guyana haar rechtmatig deel uit deze deal met de grote internationale oliemaatschappijen zal aanwenden om haar niet alleen haar economie maar ook de bevolking van het land mee te laten delen hierin. De Guyanese overheid heeft gedacht aan een zogenaamd welvaartsfonds en ontwikkelingsprojecten om de economische groep op lang termijn te stimuleren. Genoemd worden infrastructurele werken zoals een verbindingsweg die de Guyanese hoofdstad Georgetown verbind met buurland Brazilië. Er wordt gesproken over het bouwen van een diepzeehaven, de bouw van Hydro werken voor het opwekken van elektriciteit, betere gezondheidszorg en de bouw van scholen en andere onderwijsinstituten verspreid over het land.

Maar sceptici herinneren er aan dat het niet de eerste keer is dat Guyana lucratieve fondsen heeft gedaan uit aanwezige natuurlijke hulpbronnen. Bekend zijn nog dat de enorme diamanten en goud vondsten uit het verleden. Het land is er volgens de critici er nooit in geslaagd die welvaart om te zetten in economische groei en sociaal maatschappelijke ontwikkeling. Paardenkarretjes zijn nog altijd het straatbeeld in hoofdstad Georgetown.

Door toedoen van grote Australische en Canadese houtmaatschappijen is de export gestimuleerd en is sprake geweest van verhoogde belastinginkomsten, maar de lokale vaak individuele goudconcessionaris, smokkelen veel van hun productie naar het buitenland en omzeilen het betalen van belasting. Aan de staat gerelateerde suikerondernemingen worden zwaar gesubsidieerd. De detail handel is erg verzwakt en zijn ondernemers bang om te investeren. Er is weinig geld in omloop en is de koopkracht van de bevolking erg verzwakt. De armoedige situatie brengt met zich mee dat het in omloop brengen van illegaal geld uit drugstransporten als normaal wordt gezien. Het Amerikaans kantoor voor de bestrijding van drugstransporten wordt er zelf van beschuldigt de stroom van drugsgelden die ‘hard nodig’ zijn tegen te werken. Het politiek klimaat in Guyana is verre van stabiel, corrupt en niet transparant. De raciale tegenstrijdigheden zijn bitter en is sprake van zware polarisatie. Het risico is groot dat de oliedollars die in het vooruitzicht liggen verspild gaan worden aan onproductieve sectoren en subsidies aan de politieke gelinieerde bedrijven. Er ligt voor de Guyanese overheid en het volk een enorm uitdaging bij de verkiezingen van 2020. Die verkiezingen beginnen net wanneer de olie-exploraties beginnen. De overwinnaar zou kunnen genieten van een goed gespekte staatskas.

Oorspronkelijk bron ‘the economist’
Vertaald /bewerkt en aangepast door : Wilfred Leeuwin