HOE EFFECTIEF ZIJN DE MILJOENEN VOOR HET AZP? GEZOCHT NAAR ECHTE GEZONDHEIDSWINST IN DE ZORGSECTOR

Bron: VES

De overheid blijft forse financiële injecties pompen in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP). Met de uitrol van het Healthcare Facilities Readiness Initiative kent de regering-Simons ruim SRD 635 miljoen toe aan het vlaggenschip van de Surinaamse gezondheidszorg.

Het geld is bestemd voor grootschalige renovaties van onder meer de Spoedeisende Hulp (SEH), de Intensive Care (IC), operatiekamers, laboratoria en het mortuarium. Hoewel deze kapitaalinjecties noodzakelijk lijken, groeit de kritische vraag in hoeverre de gemeenschap hier daadwerkelijk een betere zorg voor terugkrijgt.

De huidige toewijzing vormt een rechtstreekse voortzetting van een langjarige kapitaalstroom richting de zorginstelling. Ook onder de voorgaande regering-Santokhi werden reeds tientallen miljoenen aan Surinaamse dollars, euro’s en Amerikaanse dollars gereserveerd voor fysieke uitbreidingen, de aanschaf van geavanceerde apparatuur en de opzet van gespecialiseerde afdelingen.

Dat de financiële middelen naar een cruciale pijler in onze gezondheidszorg gaan, staat buiten kijf. Volgens de ziekenhuisdirectie verzorgt het AZP ruim 65 procent van de tweedelijnszorg en draagt het de volledige verantwoordelijkheid voor de tertiaire en hoogcomplexe zorg in ons land. Met dagelijks circa 2.000 poliklinische consulten, meer dan 100 SEH-bezoeken en een gemiddelde bezetting van ruim 500 bedden verwerkt het ziekenhuis enorme aantallen patiënten.

Toch legt het tonen van louter productiecijfers een fundamenteel probleem bloot: volume zegt niets over de daadwerkelijke medische kwaliteit.

Het verwerken van grote aantallen patiënten garandeert op zichzelf niet dat behandelingen optimaal verlopen, dat wachttijden korter worden of dat complicaties worden voorkomen.

Er ontstaat een scheefgroei in het huidige zorgbeleid. Enerzijds is er vanuit de overheid volledige transparantie over de financiële input — het publiek krijgt precies te horen welke honderden miljoenen worden uitgekeerd aan renovaties, nieuwbouw en apparatuur.

Anderzijds blijft de maatschappelijke output volledig in de schaduw. Er is tot op heden geen openbaar kwaliteitsdashboard of integrale evaluatie beschikbaar waarin medische uitkomstindicatoren transparant worden gemaakt. Zonder zicht op zaken als risico-gecorrigeerde sterfte, ziekenhuisinfecties, heropnames binnen 30 dagen en patiënttevredenheid, is het voor de burger, het parlement en financiers onmogelijk om vast te stellen of deze investeringen maatschappelijk rendement opleveren.

De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) tilt het debat naar een constructief niveau door te wijzen op de noodzaak van een systeemverandering. Volgens de VES leidt het onvoorwaardelijk injecteren van kapitaal — zonder gelijktijdige structurele hervorming van de zorgorganisatie en het personeelsbeleid — tot een vicieuze cirkel van stijgende kosten zonder aantoonbare kwaliteitsverbetering.

De VES stelt een overstap voor naar de principes van Value-Based Healthcare. In plaats van sturen op het aantal verrichtingen (productie), moet de focus verschuiven naar de werkelijke waarde en gezondheidswinst voor de patiënt. Dit kan worden gerealiseerd door de opzet van geïntegreerde zorgstraten en expertisecentra. In dergelijke volledige zorgketens — van preventie en diagnostiek tot behandeling en nazorg — werken zorgverleners efficiënter samen en worden medische resultaten meetbaar én vergelijkbaar.

Om uit de impasse van ‘geld zonder verantwoording’ te geraken, stelt de VES voor om toekomstige overheidsinvesteringen in de zorgsector aan drie strikte voorwaarden te koppelen:

1. Een onafhankelijke financiële doorlichting: Een integrale audit van de gehele gezondheidszorg, inclusief het Staatsziekenfonds (SZF), ziekenhuizen en de geneesmiddelenvoorziening.
2. Een structureel hervormingsprogramma: De implementatie van geïntegreerde zorgketens met outcome-gerichte financiering.
3. Openbare kwaliteitsrapportage: Een jaarlijks te publiceren prestatieverslag met internationaal vergelijkbare indicatoren voor medische kwaliteit, patiëntveiligheid, toegankelijkheid en doelmatigheid.

De vraag moet niet langer zijn óf het AZP extra geld verdient, maar welke eisen de overheid stelt aan de publieke verantwoording over dat geld. Pas wanneer belastingmiddelen systematisch gekoppeld worden aan transparante kwaliteits- en uitkomstindicatoren, bouwt Suriname aan een duurzaam zorgsysteem dat draait om wat écht telt: aantoonbare gezondheidswinst voor de burger.

INGEZONDEN