SURINAAMSE ECONOMIE VOOR 70 PROCENT AANGETAST DOOR COVID-19 CRISES

Foto compilatie: VSB-voorzitter Brain Rente, SLM directeur Radjkoemar, Hakrinbank directeur Rafiek Sheorajpanday

PARAMARIBO – “Het is reëler dan het zich laat vermoeden, maar Covid heeft een abrupte flinke terugval in de economische bedrijvigheid met zich meegebracht”, zegt Hakrinbank directeur Rafiek Sheorajpanday. In combinatie met de economische crises heeft de Covid situatie voor ruim 70 procent ervoor gezorgd dat de economische en industriële bedrijvigheid in Suriname lam is geslagen.

De inkomsten uit vijf cruciale sectoren, Industrie, ICT, Handel, Toerisme en communicatie en ‘branding’ zijn met gemiddeld 60 procent teruggelopen. Bij Toerisme is dat 100 procent. De impact is echter veel groter wanneer de spineffecten naar andere sectoren in kaart zouden worden gebracht. Voor een gevoelige sector als de luchtvaart is de impact als gevolg van internationale maatregelen op de Covid situatie een complete ramp.

De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB)voorspelt in een Covid-impact onderzoek dat de luchtvaart in Suriname niet minder dan vier jaar nodig zal hebben om zich te herstellen.

Maar ook in andere sectoren van de economie die niet in kaart zijn gebracht zal het niet lang meer duren en de samenleving nog meer geconfronteerd zal worden hoe reëel de situatie wel is. De VSB heeft een nieuw plan aangeboden aan de partners van de coalitie, waarbij er een sector analyse heeft plaatsgevonden. In dat plan zijn zowel korte als middellange termijn maatregelen opgenomen. De impact op de financiële sector, de luchtvaart en het bedrijfsleven worden door Hakrinbank directeur Rafiek Sheorajpanday, SLM-directeur Radjesh Radjkoemar en VSB-voorzitter Brain Rente beschreven als belangrijke indicatoren om gericht en transparant beleid op te maken.

Volgens Sheorajpanday zijn de reis en toerisme sector behoorlijk zwaar getroffen. Vliegmaatschappijen, reisbureaus en de horeca die nagenoeg op elkaar zijn afgestemd hebben hun omzetten fors zien afnemen tot meer dan 90 procent. Omdat er geen toeristen komen zijn de winkelverkopen eveneens zwaar achteruit gegaan. Door deze afname zijn bedrijven niet in staat hun kosten te dekken en aan hun aflossingsverplichtingen te voldoen.

In het onderzoek van de VSB blijkt dat de bijdrage van meer dan 20.000 bedrijven aan het bruto binnenlandsproduct (bbp) normaal 62 procent bedraagt. Met de terugval en de impact van de situatie kan dat niet langer worden aangehouden. Zowel voor de bedrijven als voor de werknemers is de situatie onhoudbaar. Van het aantal bedrijven is 99 procent getroffen door de situatie. De bedrijven organisatie vindt het dan ook jammer dat de vorige regering niet heeft ingespeeld op de adviezen van de VSB. Het was dan ook te verwachten dat uit het onderzoek is gebleken dat 64 procent van de bedrijven niet tevreden is met de aanpak van de Covid-situatie en 81 procent een drastische verandering eisen van het Covid beleid. “De start was goed, maar gaande weg bleek dat het economisch belang onvoldoende is overwogen. Er is gemis aan een duidelijk plan terwijl de communicatie behoorlijk vaag is en er geen ondersteuning is naar de bedrijven”, zegt Rente. Voor zover hij weet hebben bedrijven geen beroep kunnen doen op het noodfonds dat door de regering Bouterse is bekendgemaakt. Bij de hearings met de nieuwe regering is ook dit fonds ter sprake gekomen. De VSB ziet graag dat samen met de banken wordt gekeken naar noodvoorzieningen zoals goedkope overbruggingskredieten en directe subsidie van bedrijven die het hardst zijn getroffen. “Maar dat moet echt wel in goed overleg gebeuren en vooral transparant”, zegt Rente. Voor de bedrijvenorganisatie is het een belangrijk gegeven dat uit het onderzoek is gebleken dat het uitbetalen van salarissen in alle gevallen 100 procent is gebleven.

De luchtvaart die niet op zichzelf staat maakt volgens SLM directeur Radjkoemar, internationaal de moeilijkste tijden door. Hij somt een rijtje op van gerenoveerde bedrijven zoals Avianca die door de situatie gewoon failliet zijn gegaan omdat er geen of onvoldoende reizigers, vooral toeristen zijn, als gevolg van het sluiten van luchthavens. Het is niet anders met de Surinaamse situatie. Geen toeristen, mindere vluchten op de Mid -Atlantische route, terwijl de bedrijfsvoering en het betalen van personele kosten normaal moeten doorgaan. De situatie bij de SLM is behoorlijk precair. Het bedrijf wordt niet slechts getroffen door de covid en economische situatie maar ook intern. De vorig jaar ingehuurde Boeing triple zeven, kan maar niet gecertificeerd worden en ligt al maanden ongebruikt aan de grond. Geplande Cargo vluchten met dit toestel die behoorlijk wat financiën in het laadje zouden moeten brengen kunnen niet worden uitgevoerd. In plaats daarvan moeten steeds toestellen worden geleased om operationeel te blijven.  Hoewel covid ook de banken heeft overvallen, denk Sheorajpanday dat zij in samenwerking met de Centrale Bank er goed op hebben gereageerd. “We realiseren ons dat banken een ‘lifeline’ kunnen en moeten bieden aan bedrijven die getroffen zijn, maar wel goed perspectief hebben op termijn. Wanneer banken en bedrijfsleven gezamenlijk dit aan pakken kunnen wij met minder kleerscheuren uit deze situatie komen”, zegt Sheorajpanday.

UNITEDNEWS