WAT BRENGT MARK RUTTE NAAR SURINAME?

BESCHOUWING: ARMAND SNIJDERS

Na veertien jaar landt vandaag eindelijk weer een Nederlandse minister-president in Suriname. Premier Mark Rutte brengt, in het gezelschap van minister Liesje Schreinemacher voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, een tweedaags bezoek aan de vroegere kolonie. Maar velen in Suriname vragen zich af wat hij eigenlijk komt doen.

Tekst: Armand Snijders

Jan Peter Balkenende was in 2008 de laatste Hollandse premier die een bezoek bracht een Suriname. Daarna kwam de klad in de relatie omdat de, in de ogen van Nederland en een groot deel van de rest van de wereld, vermadelijde Desi Bouterse in 2010 president werd. Die is in 1999 wegens zijn betrokkenheid bij drugshandel bij verstek tot een lange gevangenisstraf veroordeeld in het voormalige moederland, dus politiek Den Haag voelde er weinig voor om de redelijk innige contacten met Suriname voort te zetten.

Maar toen in 2020 Chandrikapersad Santokhi president werd, wist hij niet hoe snel hij de relatie met Nederland weer moest herstellen. Ministers van zijn regering vlogen veelvuldig naar Nederland om te proberen dingen voor elkaar te krijgen en vooral geld te zoeken voor uiteenlopende projecten, wat maar zeer mondjesmaat lukte. Hoogtepunt voor Santokhi was waarschijnlijk zijn eigen bezoek aan Nederland – deze maand precies een jaar geleden – waarbij hij Rutte ook ontmoette en op audiëntie ging bij koning Willem-Alexander.

Internationaal vertrouwen
Voor Rutte is het vooral een beleefdheidsbezoek, misschien ook om Santohi een hart onder de riem te steken. Het belangrijkste doel is het versterken van de samenwerking tussen Nederland en Suriname, zoals in de uitgegeven verklaringen staat. “Het bezoek van Rutte mag gezien worden als een bevestiging van de samenwerking”, zo zei Santokhi vrijdag. Hij kijkt in ieder geval zeer naar de komst van Rutte uit. Volgens het staatshoofd is het hoge bezoek uit Nederland “een bewijs dat de regering internationaal vertrouwen heeft weten te herwinnen.” Of de buitenlandse schuldeisers waar Suriname haar leningen niet aan terug kan betalen dat ook zo zien, valt te betwijfelen.

Santokhi wil in zijn hoedanigheid van gelegenheidsvoorzitter van de Caricom ook bij Rutte benadrukken dat dit het de juiste moment is om in Suriname en de regio te investeren. Daarmee zouden, aldus de CDS ‘de effecten van de oorlog in Zuid-Europa (Russische invasie in Ukraïne)’ deels kunnen worden opgevangen. Maar voordat daar met Rutte over gesproken gaat worden, zouden de CDS en Santokhi misschien eerst eens goed de kaart van Europa kunnen bestuderen zodat ze kunnen leren dat Ukraïne helemaal niet in het zuiden van Europa ligt.

Nederland en Rutte willen eerst zien dat er daadwerkelijk een andere wind in Paramaribo waait. Vooralsnog ziet het daar nog helemaal niet naar uit.

Nederland en Rutte nemen als het om Suriname gaat vooralsnog een afwachtende houding aan. Men wil eerst zien dat er daadwerkelijk een andere wind in Paramaribo waait. Vooralsnog ziet het daar nog helemaal niet naar uit. Desondanks heeft vooral Santokhi zeer hoge verwachtingen van het bezoek. Hij hoopt dat Nederland op verschillende gebieden de hulp aan Suriname wil intensiveren. In de afgelopen twee jaar heeft Nederland al de nodige ondersteuning aan Suriname gegeven. Zo was er intensieve hulp tijdens de coronaperiode en sprong Nederland begin dit jaar bij toen enkele gebieden in het achterland met overstromingen te maken kregen.

Andere terreinen waar Suriname graag hulp van Nederland wil, zijn bijvoorbeeld op het gebied van de nagenoeg ineengestorte gezondheidszorg, verbetering van de veiligheid in het land en versterking van instituten. Ook onderwerpen als gezinshereniging en visumvrij reizen vanuit Suriname naar Nederland staan volgens het staatshoofd op de agenda. Verder hoopt hij dat Nederland een impuls kan geven aan de agrarische sector. Ongetwijfeld zal Santokhi zijn oproep aan Nederlandse boeren herhalen om zich in Suriname te vestigen. Dat heeft tot op heden nog geen enkele reactie opgeleverd.

Slavernijverleden
Een van de hoogtepunten van het bezoek is de toespraak die Rutte in het Surinaamse parlement zal houden. Ook een gesprek dat Rutte gaat hebben over het slavernijverleden en eventuele herstelbetalingen is een belangrijk agendapunt. Rutte is faliekant tegen excuses en herstelbetalingen, dus hij zal de voorstander daarvan zeker geen goed nieuws te vertellen hebben.

Samen met Santokhi zal Rutte dinsdag ook nog een krans leggen bij het monument voor de slachtoffers van de Decembermoorden in Fort Zeelandia, wat zeer tegen het zere been is van onder meer de NDP, waarvoor de hoofdverdachte, partijvoorzitter Desi Bouterse, inmiddels tot twintig jaar cel is veroordeeld.

Rutte zal dinsdag een krans leggen bij het monument voor de slachtoffers van de Decembermoorden in Fort Zeelandia, wat zeer tegen het zere been is van onder meer de NDP

‘Laat Rutte oprotten’
Dus niet iedereen zit op Rutte te wachten. Ex-president Bouterse liet zich afgelopen zaterdag weinig diplomatiek uit toen hem tijdens het nauwelijks succesvolle protest tegen de regering op het Onafhankelijkheidsplein: “Laat Rutte oprotten”, aldus het voormalige staatshoofd, die vanwege een andere veroordeling (in Nederland) wegens drugshandel al decennia een gevangene in eigen land is (tijdens zijn presidentschap uitgezonderd).

Hij verkeert wat dat betreft in goed gezelschap: ook huidig vicepresident Ronnie Brunswijk kan niet naar het buitenland reizen vanwege drugsveroordelingen in Nederland en Frankrijk.“Wie is Rutte? Hij is de premier van Nederland no?’ probeerde de tweede man van het land grappig te zijn tegenover journalisten. Hij zegt er geen problemen mee dat Mark Rutte naar Suriname komt en dat hij Rutte goed wordt ontvangen.

Rutte zal in ieder geval de garantie zijn gegeven dat hij de vicepresident tijdens zijn korte bezoek niet tegen het lijf loopt, zoals zijn toenmale minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken wel overkwam tijdens de viering van veertig jaar Srefidensi in 2000 en vooral aan Nederlandse zijde voor uiterst ongemakkelijke momenten zorgde.

Verontwaardiging
De meeste andere Surinamer liggen niet wakker van de aanwezigheid van Rutte. Er is vooral verontwaardiging dat Santokhi hier wel tijd voor vrij kan maken, maar andere veel belangrijker problemen in eigen land negeert of zelfs consequent doodzwijgt en in de doofpot probeert te stoppen. En dat De Nationale Assemblee hier wel het reces voor onderbreekt, maar dat niet doet om de crisis rond de SLM te bespreken.

En dat hij nu ook weinig of nietsdoet aan de zich steeds verergerende crisis, wordt het staatshoofd ook niet in dank afgenomen. Maar de overtuiging bestaat in de samenleving dat Santokhi de vele schandalen niet voor zich uit kan blijven schuiven en negeren en binnenkort toch echt over alles openheid van zaken zal moeten geven.

UNITEDNEWS